İsim Tamlaması və İzafət
İki isim bir araya gələrək isim tamlamasını yaradır. Bu isimlərdən birincisinə muzaf "tamlanan", ikincisinə isə muzafun ileyh "tamlayan" deyilir.
|
Muzafun İleyh tamlayan |
Muzaf tamlanan |
| الْبَيْتِ | بَابُ |
| ev | qapı |
| Evin qapısı | |
-Muzafun ileyh həmişə məcrur olur, yəni kəsrə ilə bitir. Təbii ki, irabdan payı olan, yəni mürəb bir isim olarsa.
-Muzafun ileyh əlif-lam alır və müəyyən bir isim olur, tamlama müəyyən isim tamlaması olur.
-Muzafun ileyh əgər əlif-lam almazsa "yəni nəkirə olarsa" bu isim tamlaması qeyri-müəyyən isim tamlaması olur və tamlama xüsusi mənası qazanır.
-Muzaf mürəb isimdir və cümlədəki yerinə görə irabı dəyişir.
-Muzaf, muzafun ileyhin əlif-lam alması ilə müəyyən olur.
-Muzafun ileyh əlif-lam almazsa nəkirə olur və sonuna tənvinli bir kəsrə gəlir. Azərbaycan dilinə tərcümə etdikdə muzafun ileyh "tamlayan" heç bir əlavə almadan tərcümə olunur.
| Müəyyən İsim Tamlaması |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| الْمَدْرِسَةِ | مُعَلِّمُ |
| məktəb | müəllim |
| Məktəbin müəllimi | |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| الْكِتَابِ | لَوْنُ |
| kitab | rəng |
| Kitabın rəngi | |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| الشَّجَرَةِ | غُصْنُ |
| ağac | budaq |
| Ağacın budağı | |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| الْمَكْتَبِ | خَادِمُ |
| ofis | xidmətçi |
| Ofisin xidmətçisi | |
| Qeyri-müəyyən İsim Tamlaması |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| مَدْرَسَةٍ | مُعَلِّمُ |
| məktəb | müəllim |
| Məktəb müəllimi | |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| كِتَابٍ | لَوْنُ |
| kitab | rəng |
| Kitab rəngi | |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| شَجَرَةٍ | غُصْنُ |
| ağac | budaq |
| Ağac budağı | |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| مَكْتَبٍ | خَادِمُ |
| ofis | xidmətçi |
| Ofis xidmətçisi | |