Mazi fel və keçmiş zaman 2

*Mazi feilərin əvvəlinə mənanı gücləndirən, ehtimala yer qoymayan قَدْ "kad" edatı gələ bilər. Bu قَدْ edatı sözə əlavə olunmur, amma mənaca şübhənin aradan qalxdığına bir işarədir. 

قَدْ وَصَلَتِ الطَّائِرَةُ

Təyyarə gəldi (qəti olaraq)

قَدْ كَتَبْتُ الرِّسَالَةَ

Məktub yazdım (qəti olaraq)

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ

Möminlər nicat tapanlardır (qəti olaraq)

*Mazi feilərin əvvəlinə مَا "ma" edatı gətirilərək inkar (olumsuz) edilir. Adətən muzari feilərin əvvəlinə لَمْ "lem" edatı gətirilərək inkar edilir, amma bu şəkildə də istifadə mümkündür. 

مَا فَهِمَ زَيْدٌ

Zeyd başa düşmədi

مَا كَتَبَ الرِّسَالَةَ

Məktubu yazmadı

مَا قَرَأْتُ الْجَرِيدَةَ

Qəzet oxumadım

*Mazi feilərin əvvəlinə لاَ "la" inkar edatı gətirildikdə dua və ya bəddua mənası verir. Bu həmişə mümkün deyil. Adətən muzari feil ilə də eyni şəkildə edilir.

لاَ سَمَحَ اللهُ

Allah göstərməsin

لاَ رَحِمَ اللهُ

Canı cəhənnəmə

لاَ كَانَ

Olmasın

*Mazi feili لاَ "la" ilə inkar etmək istədikdə, bir bağlayıcı hərf (ən çox vav hərfi) ilə ikinci bir mazi feil qeyd edib, iki inkar mazi feili ifadə etməliyik. 

لاَ أَكْلْتُ وَ لاَ شَرِبْتُ

Nə yedim, nə də içdim

*Əvvəlki dərsdə olan cədvəllərdəki müfrəd müənnəs qaibə şəkli, yəni 3-cü tək qadın şəxs olan formada sondakı səkin "te" hərfi, özündən sonra əlif-lam ilə başlayan isim gəldikdə kəsrə ilə oxunur və keçid edilir. 

كَتَبَتِ الرِّسَالَةَ

(O qadın) Məktubu yazdı

شَرِبَتِ القِطَّةُ الْمَاءَ

(Dişi) Pişik südü içdi