Muzari Fiili Yüksəldən Mənəvi Amil

وَ الثَّانِي؛ رَافِعُ الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ. وَ هُوَ وُقُوعُهُ بِنَفْسِهِ مَوْقِعَ الْاِسْمِ، نَحْوُ؛ زَيْدٌ يَضْرِبُ. فَيَضْرِبُ وَاقِعٌ مَوْقِعَ ضَارِبٍ. وَ ذَلِكَ الْوُقُوعُ إِنَّمَا يَكُونُ إِذَا تَجَرُّدَ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ. فَمَجْمُوعُ مَا ذَكَرْنَا مِنَ الْعَوَامِلِ سِتُّونَ

وَ الثَّانِي amil-i mənəvinin ikinci hissəsi, رَافِعُ الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ muzari feli ref edən amil-i mənəvidir. وَ هُوَ və o muzari feli ref edən amil-i mənəvi, وُقُوعُهُ o muzari feli vaki olmasıdır, بِنَفْسِهِ öz başına, مَوْقِعَ الْاِسْمِ ismin vaki olduğu yerdə, نَحْوُ misalı belədir; زَيْدٌ يَضْرِبُ "Zeyd vurur" kimi. فَ beləliklə يَضْرِبُ muzari feli, وَاقِعٌ vaki olmuşdur, مَوْقِعَ ضَارِبٍ Daribun yəni döyən mövqeyində. وَ ذَلِكَ الْوُقُوعُ bu vaki olma, إِنَّمَا يَكُونُ yalnız olur, إِذَا تَجَرُّدَ muzari fel cezm və nasb edən ədatlardan təcrid olunduqda. فَمَجْمُوعُ cəmi, مَا ذَكَرْنَا indiyə qədər qeyd etdiyimiz, مِنَ الْعَوَامِلِ amillərdən, سِتُّونَ altmış amildir.

Mətnin Ümumi Mənası: Amil-i mənəvinin ikincisi, muzari feli ref edən amil-i mənəvidir. Bu amil, muzari felin ism-i fail yerində vaki olmasından irəli gəlir. Misalı; زَيْدٌ يَضْرِبُ "Zeyd vurur" kimidir. Buradakı muzari يَضْرِبُ feli, ism-i fail olan ضَارِبٍ sözünün yerinə gəlmişdir. Bu vaki olma, muzari felin cezm və nasb edən ədatlardan təcrid olunduğu zaman baş verir.

Buraya qədər qeyd etdiyimiz amillərin hamısı 60 amildir.