Qəlb Fəlləri
القِسْمُ الثَّانِى أَفْعَالُ القُلُوبِ və bu, qəlb əməlləridir. Yəni, qəlb ilə bağlı olan, mübtəda və xəbər üzərinə daxil olub, onları məf'ul kimi nəsb edən fellərdir. Məsələn: عَلِمْتُ (bildim), رَأَيْتُ (gördüm), وَجَدْتُ (tapdım), زَعَمْتُ (zənn etdim), ظَنَنْتُ (zənn etdim), خِلْتُ (zənn etdim), حَسِبْتُ (sandım), هَبْ (zənn et!) İHSEB mənasında, qeyri-müsnəvvirdir.
القِسْمُ الثَّانِى (iki məf'ula keçən fellərin) ikinci hissəsi; أَفْعَالُ القُلُوبِ, yəni qəlb felləri. Bu qəlb felləri, qəlbi bir əmələ işarə edən fellərdir. Qəlbi fellər mübtəda və xəbər üzərinə daxil olur və yalnız həmin iki məf'ulu (mübtəda və xəbəri) məf'ul kimi nəsb edirlər. Məsələn: عَلِمْتُ “bildim”, رَأَيْتُ “gördüm”, وَجَدْتُ “tapdım”, زَعَمْتُ “zənn etdim”, ظَنَنْتُ “zənn etdim”, خِلْتُ “zənn etdim”, حَسِبْتُ “sandım”, هَبْ “zənn et!” Bu هَبْ feli İHSEB mənasındadır və qeyri-müsnəvvirdir.
|
Qəlb fellərinə bir neçə misal |
||
|
Keçən (mütəaddi) |
Əsl forması |
Mənası |
|
عَلِمْتُ |
عَلِمَ |
Bilmek mənasındadır. |
|
رَأَيْتُ |
رَأَى |
Görmək mənasında deyil, bilmək mənasındadır. |
|
وَجَدْتُ |
وَجَدَ |
Tapmaq mənasında deyil, bilmək və görmək mənasındadır. |
|
زَعَمْتُ |
زَعَمَ |
Zənn etmək və bilmək mənasındadır. |
|
ظَنَنْتُ |
ظَنَّ |
Zənn etmək mənasındadır. |
|
خِلْتُ |
خَالَ |
Zənn etmək mənasındadır. |
|
حَسِبْتُ |
حَسِبَ |
Zənn etmək mənasındadır. |
|
هَبْ |
Hazır əmr formasıdır. Mənası: "zənn et!" deməkdir. Qeyri-müsnəvvirdir. |
|
Qəlb Fellərinə Misallar
|
Mümtehine surəsi 10-cu ayə |
فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ…. |
|
|
فَ |
O zaman |
fe in alimtimuhunne muminatin fe lâ terciuhunne ilel küffar *Əgər o qadınların mömin olduğunu bilsəniz, onları kafirlərə qaytarmayın (yəni kafirlərə getmələrinə icazə verməyin) -bu hissə ayədən bir parçadır. Zəhmət olmasa, tamını oxuyun. |
|
إِنْ |
Əgər |
|
|
عَلِمْتُمُو |
Siz bilirsiniz |
|
|
هُنَّ |
O qadınlar |
|
|
مُؤْمِنَاتٍ Mümin qadınlar Beləliklə Müttəsil mənsub zamir "هُنَّ"-dır. Qəlb feli "عَلِمْتُمْ"-dur. "هُنَّ" zamiri, qəlb feli olan, iki məf'ula mütaddi olan "عَلِمْتُمْ" felinin birinci məf'ulu və "مُؤْمِنَاتٍ" ifadəsi isə ikinci məf'uludur. -etməyin, -mayın Siz qaytarırsınız O qadınlar -a, -ə, yönəlmə Kafirler İsra surəsi 102-ci ayə وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَا فِرْعَونُ مَثْبُورًا və inni lə əzunnuke ya firavnu məsubura Şübhəsiz ki, mən sənin məhv olacağını zənn edirəm (bilirəm), ey Firon və Şübhəsiz ki, mən Səni zənn edirəm Ey Firon Məhv olmuş Bu ayədə "أَظُنُّ" qəlb felinin birinci məf'ulu, nəsb "كَ" zamiri və ikinci məf'ulu isə "مَثْبُورًا" felidir. İsra surəsi 102-ci ayə وَإِن وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ və in vəcədna əksəruhum lə fasiqin Biz onların çoxunu həqiqətən fasiq olaraq tapdıq (gördük) və Əgər Biz tapdıq Onların çoxunu Əlbəttə fasiqdirlər Bu ayədəki "إِن" ifadəsi; in-i müxəffəfedir. "أَكْثَرَ" ifadəsi, iki məf'ula mütaddi olan qəlb feli "وَجَدْنَا" felinin birinci məf'uludur. "أَكْثَرَ" muzaf, "هُمْ" zamiri muzafun ileyhdır, mahallen məksurdur. "لَفَاسِقِينَ" ifadəsindəki lam hərfi; lam-ı farikadır. Yəni in-i müxəffəfəni, in-i nafiyədən ayırmaq üçün gəlmişdir. "فَاسِقِينَ" ifadəsi isə, iki məf'ula mütaddi olan qəlb feli "وَجَدْنَا" felinin ikinci məf'uludur.
🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › Qəlb Fəlləri
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!
| ||