Mâ-i Zaidə
Zaid olan ma hərfinin, şərt və cəza ədatlarına birləşməsi məsələsi 3 şəkildə olur.
1. Əgər zaid ma hərfi birləşərsə, şərt və cəza əməl edənlər; حَيْثُ və إِذْ və إِذَا bu sözlərə ma-i zaide əlavə olunaraq; حَيْثُمَا və إذْمَا və إِذَامَا şəklində şərt və cəza ədatı kimi istifadə olunur.
2. Özünə ma-i zaide-nin birləşməsi uyğun olmayan şərt və cəza ədatları; أَنَّى və مَهْمَا və مَا və مَنْ bunlardır.
3. Ma-i zaidenin birləşməsi də, birləşməməsi də caiz olanlar; أَيَّانَ və أَيْنَ və مَتَى və أَيُّ və إِنْ ədatlarıdır.
Qeyd: إِنْ sözünə مَا zaide hərfi birləşdikdə, daxil olduğu şərt felində təkid nunu ilə təkidlənir. Qurani-Kərimdən ayələr;
فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنْ البَشَرِ أَحَدًا
Məryəm surəsi 26-cı ayə; “Əgər insanlardan birini görsən…”
وَ إِمّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ
Ənam surəsi 68-ci ayə; “Əgər şeytan səni unutdursa…”
Qeyd 2: Özünə ma-i zaide birləşən أَيُّ sözü zahirə izafə olunur, zamirə izafə olunmur.
أَيَّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الأسْمَاءُ الحُسْنَى
İsra surəsi 110-cu ayə; “Hansıyla çağırırsan, ən gözəl adlar onsundur.”
أَيَّمَا الأجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَيَّ
Qəsas surəsi 28-ci ayə; “…Bu iki müddətdən hansını tamamlasam, deməli mənə qarşı heç bir düşmənçilik yoxdur…”