| ـلَ |
ـعَـ |
فْـ |
اَ |
| مَ |
ـرَ |
كْـ |
اَ |
| 3 hərfli sülasi mücərrəd bir feilinin əvvəlinə elif (اَ) əlavə olunub, yuxarıdakı efâle (mazi feili) babına daxil edilərsə, əgər bu feil keçidsizdirsə, keçidli olur. Aşağıdakı sətrdə verilmiş ekrame "ikram etdi" feilimiz əvvəllər kerume "cömert oldu" kimi keçidsiz bir feil idi. Bu baba daxil olduqda isə artıq keçidli bir feil olur. |
| ـلَ |
ـعَـ |
ـعْـ |
فَـ |
| ـبَ |
ـتَـ |
ـتْـ |
كَـ |
| 3 hərfli sülasi bir feilinin ortadakı hərfinin (ayn ul-fiilinin) şəddələnməsi ilə əldə edilir. İfâl babı kimi, keçidsiz feilini keçidli edir. Mənanı daha da gücləndirir. Sülasi halda "döydü" mənasındakı feil bu baba daxil olduqda "linç etdi" kimi daha güclü bir məna alır. Aşağıdakı sətrdə verilmiş kettebe "yazdırdı" feilinin sülasi mücərrəd forması ketebe "yazdı" şəklində keçidli bir feil idi, amma bu baba daxil olduqda keçidlilik dərəcəsi artdı. |
| ـلَ |
ـعَـ |
ـا |
فَـ |
| ـعَ |
بَـ |
ـا |
تَـ |
| 3 hərfli sülasi bir feilinin fa ul-fiili ilə ayn ul-fiili arasına (yəni birinci və ikinci hərf arasına) bir elif qoymaqla əldə edilir. Əvvəllər sülasi mücərrəd olan feil bu baba daxil olduqda "işdaşlıq, ortaq fəaliyyət, qarşılıqlı iştirak" mənası qazanır. Yəni fail və meful qarşılıqlı olaraq işi bir-birinə tətbiq edirlər. Aşağıdakı sətrdəki tâbe'a "izlədi" feilinin sülasi mücərrəd forması tebi'a "təqib etdi" feilidir. Məsələn, Tâbe'a Zeydun Amran desək, "Zeyd və Amr bir-birini təqib etdi" mənası ortaya çıxar. |
| ـلَ |
ـعَـ |
ـتَـ |
فْـ |
اِ |
| ـعَ |
ـمَـ |
تَـ |
جْـ |
اِ |
| Sülasi mücərrəd bir feilinin əvvəlinə bir elif və fa ul-fiili ilə ayn ul-fiili arasına bir te əlavə etməklə əldə edilir. Bu baba daxil olan feilinin məna dərəcəsi artır və məchul bir feil olur. Aşağıdakı sətrdəki ictemea' "toplandı" feilinin sülasi mücərrəd forması cemea' "topladı" idi. Bu baba daxil oldu və məchul formaya çevrildi. |
| ـلَ |
عَـ |
ـا |
فْـ |
تَـ |
| ـدَ |
عَـ |
ـا |
بَـ |
تَـ |
| Sülasi mücərrəd bir feilinin əvvəlinə bir te və fa ul-fiili ilə ayn ul-fiili arasına bir elif əlavə etməklə əldə edilir. Tıpkı mufaâle babı kimi, ortaq fəaliyyəti bildirir. Aşağıdakı sətrdəki teba'ade "uzaqlaşdı" feilinin sülasi mücərrəd forması beu'de "uzaq oldu" feilidir. Bu bab tecahül-ü arif, yəni bilə-bilə bilməməzlikdən gəlmək babıdır. |
| ـلَ |
ـعَـ |
ـعْـ |
فَـ |
تَـ |
| ـمَ |
ـلَـ |
ـلْـ |
ـعَـ |
تَـ |
| Sülasi mücərrəd bir feilinin əvvəlinə bir te və ayn ul-fiilinin də şəddələnməsi nəticəsində yaranan babdır. Bu babın əsas xüsusiyyəti bir şeyi öyrənmək, əldə etmək üçün səy göstərməkdir. Aşağıdakı sətrdəki tealleme "öyrəndi" feilinin sülasi mücərrəd forması alime "bildi" idi, bu babda isə səy nəticəsində "öyrəndi" mənası əldə olunub. |
| ـلَ |
ـعَـ |
ـفْـ |
ـتَـ |
سْـ |
اِ |
| ـرَ |
ـفَـ |
ـغْـ |
ـتَـ |
سْـ |
اِ |
| Sülasi mücərrəd bir feilinin əvvəlinə ardıcıl olaraq elif, sin və te hərfləri əlavə olunmaqla 6 hərfli bir feil yaranır. Çoxlu mənası var, amma əsas mənası tələb etməkdir. Aşağıdakı sətrdə isteğfera "bağışlanma istədi" feilinin sülasi mücərrəd forması ğafera "bağışladı" feilidir. Məsələn, nasara "kömək etdi" deməkdir, bu baba daxil olduqda isə istensera "kömək istədi" mənası alınır. |
Yuxarıdakı cədvəllərdə olduqca qısa şəkildə bir neçə, amma çox vacib bablardan bəhs etdik. Bu babların təfərrüatı qədim Ərəbcə dərslərində İzzi, Məqsud və Bina kitablarında yer alır.