48. İfal Babı
İfâl babı, sülasi mücerred feilərin 1 hərf artırılması ilə yaranan sülasi mezid rubai (4 hərfli) babların birincisidir. Əvvəl lazım "keçidsiz" olan bir feil bu baba daxil edildikdə müteaddi "keçidli" olur. Sülasi mücerred bir mazi feilinin əvvəlinə elif gətirilərək bu bab əldə edilir.
| İfâl babının yaranması |
| Məzdər | Muzari | Mazi | Sülasi feil |
| إِكْرَامًا | يُكْرِمُ | أَكْرَمَ | كَرُمَ |
| ikram etmək | ikram edir | ikram etdi | səxavətli oldu |
| İfâl babının vəzinləri |
| məzdər | muzari | mazi |
| إِفْعَالاً | يُفْعِلُ | أَفْعَلَ |
| Məna | İfâl mazi | sülasi mazi | Məna |
| daxil etdirdi | أَدْخَلَ | دَخَلَ | daxil oldu |
| çıxartdı | أَخْرَجَ | خَرَجَ | çıxdı |
| bildirdi | أَعْلَمَ | عَلِمَ | bildi |
| oxutdu | أَقْرَأَ | قَرَأَ | oxudu |
نَزَلَ الثَّلْجُ
qar yağdı
أَنْزَلَ اللهُ الثَّلْجَ
Allah qar yağdırdı
جَلَسَ خَالِدٌ
Xalid oturdu
أَجْلَسَ حَامِدُ خَالِدًا
Həmid Xalidi oturtdı
قَرَأَ صَادِقٌ قِصَّةً
Sadıq hekayə oxudu
أَقْرَأَ جَمِيلُ صَادِقًا قِصَّةً
Cəmil Sadığa hekayə oxutdu
حَضَرَ صَادِقٌ
Sadıq gəldi
أَحْضَرَ مُدَرِّسٌ صَادِقًا
Müəllim Sadığı gətirdi
بَعُدَ الْكَلْبُ
İt uzaqlaşdı
أَبْعَدَ الرَّجُلُ الْكَلْبَ
Kişi iti uzaqlaşdırdı
سَمِعَ طَاهِرٌ صَوْتًا
Tahir səs eşitdi
أَسْمَعَ عَبْدُ اللهِ طَاهِرًا قُرْآنًا
Abdullah Tahirə Quran dinlətdi
خَرَجَ التِّلْمِيذُ مِنَ الصَّفِّ
Şagird sinifdən çıxdı
أَخْرَجَ الْمُدَرِّسُ التَّلْمِيذَ مِنَ الصَّفِّ
Müəllim şagirdi sinifdən çıxartdı
فَسَدَ اللَّحْمُ
Ət xarab oldu
أَفْسَدَ الْجُوُّ اللَّحْمَ
Hava əti xarab etdi
| məzdər | muzari | mazi |
| إِفْعَالاً | يُفْعِلُ | أَفْعَلَ |
| إِسْلاَمًا | يُسْلِمُ | أَسْلَمَ |
| İfâl babı - mazi və muzari məlum müttərid şəkilləri |
|
أَسْلَمُوا يُسْلِمُونَ |
أَسْلَمَا يُسْلِمَانِ |
أَسْلَمَ يُسْلِمُ |
müzekker qayıb |
|
أَسْلَمْنَ يُسْلِمْنَ |
أَسْلَمَتَا تُسْلِمَانِ |
أَسْلَمَتْ تُسْلِمُ |
müənnəs qayıba |
|
أَسْلَمْتُمْ تُسْلِمُونَ |
أَسْلَمْتُمَا تُسْلِمَانِ |
أَسْلَمْتَ تُسْلِمُ |
müzekker müxatab |
|
أَسْلَمْتُنَّ تُسْلِمْنَ |
أَسْلَمْتُمَا تُسْلِمَانِ |
أَسْلَمْتِ تُسْلِمِينَ |
müənnəs müxataba |
|
أَسْلَمْنَا نُسْلِمُ |
أَسْلَمْنَا نُسْلِمُ |
أَسْلَمْتُ أُسْلِمُ |
nəfs-i mütəkəllim |
| Əmr-i Hazır |
| Cəmi | Təsniyə | Müfrəd | təslim ol |
| أَسْلِمُوا | أَسْلِمَا | أَسْلِمْ | Müzekker |
| أَسْلِمْنَ | أَسْلِمَا | أَسْلِمِي | Müənnəs |
| Nəhy-i Hazır |
| Cəmi | Təsniyə | Müfrəd | təslim olma |
| لاَ تُسْلِمُوا | لاَ تُسْلِمَا | لاَ تُسْلِمْ | Müzekker |
| لاَ تُسْلِمْنَ | لاَ تُسْلِمَا | لاَ تُسْلِمِي | Müənnəs |