40. İnne və Qardaşları

İnne və inne-yə bənzəyən hərflər təsdiq mənasındadır. Cümləyə mütləq ki mənası qatır. Özündən sonra gələn ismi nəsb edir və özünə isim götürür, xəbəri isə özünə xəbər edir və mərfudur.

İnne və Bacıları
şübhəsiz ki إِنَّ
şübhəsiz ki أَنَّ
guya, sanki كَأَنَّ
lakin, amma لَكِنَّ
kaş ki لَيْتَ
ümid edilir ki لَعَلَّ

Əvvəl mübtəda və xəbərdən ibarət olan bir cümlədə mübtəda və xəbər mərfu idi. Bu cümlənin əvvəlinə inne və bacılarından biri gəldikdə, məna güclənir, təsdiqlənir və təsdiq olunur.

قَائِمٌ زَيْدٌ
Xəbər Mübtəda
Zeyd ayaqdadır

Yuxarıdakı kimi hər hansı bir halı bildirən isim cümlələrində mənanı gücləndirmək və varsa şübhəni aradan qaldırmaq üçün inne və bacıları mənanın həqiqiliyinə uyğun olaraq mübtədanın əvvəlinə gəlir və əvvəllər mərfu olan mübtədanı nəsb edir.

قَائِمٌ زَيْدًا إِنَّ
xəbər mübtəda təsdiq edatı
İnnenin Xəbəri İnnenin İsmi İnne
Qəti olaraq Zeyd ayaqdadır

-Ennə edatı innədən bəzi fərqlərə malikdir. İnne həmişə cümlənin əvvəlində olur. Ennə isə heç vaxt cümləyə özü ilə başlanılmayan bir edatdır. Ennə özündən sonra gələn ismi nəsb edir, amma o ismə məstər mənası verir, yəni məstərə təvil edir. Aşağıda əvvəlcə inne, sonra ennə ilə eyni cümləni görək.

عَالِمٌ زَيْدًا إِنَّ عَلِمْتُ
innenin xəbəri innenin ismi inne fel+fail
Mütləq ki Zeydin alim olduğunu bildim

عَالِمٌ زَيْدًا أَنَّ عَلِمْتُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
Zeydin alim olmasını bildim
قَصِيرٌ الْمُدِيرَ أَنَّ أَعْلَمُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
Müdirin qısa olduğunu bilirəm

خَالِقٌ اللهَ أَنَّ يَعْلَمُ اَلْعَاقِلُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə müzarifil mübtəda
Ağıllı olan Allahın yaradıcı olduğunu bilir

İnne və Bacılarına Məsələlər

طَوِيلٌ الْمُدَرِّسُ إِنَّ
İnnenin Xəbəri İnnenin İsmi İnne
Mütləq ki müəllim uzundur
ذَكِيٌّ التِّلْمِيذَ إِنَّ
İnnenin Xəbəri İnnenin İsmi İnne
Mütləq ki şagird ağıllıdır
وَاسِعٌ الْكِتَابَ إِنَّ
İnnenin Xəbəri İnnenin İsmi İnne
Mütləq ki kitab genişdir
قَدِيمٌ الْأَثَاثَ إِنَّ
İnnenin Xəbəri İnnenin İsmi İnne
Mütləq ki mebellər köhnədir
جَدِيدَةٌ الْمَدْرَسَةَ إِنَّ
İnnenin Xəbəri İnnenin İsmi İnne
Mütləq ki məktəb yenidir

مَتْعَبٌ الْمُدِيرَ أَنَّ أَعْلَمُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
müdirin yorğun olduğunu bilirəm
عَابِثٌ الْوَلَدَ أَنَّ أَعْلَمُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
uşağın dəcəl olduğunu bilirəm
مُهَذَّبَةٌ الْبِنْتَ أَنَّ أَعْلَمُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
qızın tərbiyəli olduğunu bilirəm
مَاهِرَةُ الطَّبَّاخَةَ أَنَّ أَعْلَمُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
aşpazın usta olduğunu bilirəm
أَمِينٌ الطَّبِيبَ أَنَّ أَعْلَمُ
ennənin xəbəri ennənin ismi ennə fel+fail
həkimin etibarlı olduğunu bilirəm

مَزْرُوقٌ الْعِلْمَ كَأَنَّ
keennenin xəbəri keennenin ismi keenne
elm sanki ruzi kimidir
نَارٌ الْحَرَامَ كَأَنَّ
keennenin xəbəri keennenin ismi keenne
haram sanki od kimidir
غِنِيٌّ الرَّجُلَ كَأَنَّ
keennenin xəbəri keennenin ismi keenne
kişi sanki varlıdır
مِصْبَاحٌ الشَّمْسَ كَأَنَّ
keennenin xəbəri keennenin ismi keenne
günəş sanki çıraq kimidir
ضَبْعٌ الظَّالِمَ كَأَنَّ
keennenin xəbəri keennenin ismi keenne
zalim sanki çaqqal kimidir

مُشْمِسٌ الْجَوَّ لَيْتَ
leytenin xəbəri leytenin ismi leyte
Hava kaş ki günəşli olaydı
مُهَذِّبٌ الْوَلَدَ لَيْتَ
leytenin xəbəri leytenin ismi leyte
uşaq kaş ki tərbiyəli olaydı
نَافِعَةٌ النَّصِيحَةَ لَيْتَ
leytenin xəbəri leytenin ismi leyte
nəsihət kaş ki faydalı olaydı

قَدِيمُ الْأَثَاثَ لَكِنَّ اَلْبَيْتُ كَبِيرٌ
lakinənin xəbəri lakinənin ismi lakinnə mübtəda+xəbər
Ev böyüktür lakin mebellər köhnədir
كَسُولٌ أَبَاهُ لَكِنَّ اَلْوَلَدُ مُجْتَهِدٌ
lakinənin xəbəri lakinənin ismi lakinnə mübtəda+xəbər
uşaq çalışqandır lakin atası tənbəldir

نَاجِحٌ التِّلْمِيذَ لَعَلَّ
leallenin xəbəri leallenin ismi lealle
ümid edilir ki şagird uğurlu olar
سَهْلٌ الْاِمْتِحَانَ لَعَلَّ
leallenin xəbəri leallenin ismi lealle
ümid edilir ki imtahan asandır
مَقْفُولٌ الْبَابَ لَعَلَّ
leallenin xəbəri leallenin ismi lealle
ümid edilir ki qapı bağlıdır
🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 Ərəbcə Dərsləri › 40. İnne və Qardaşları
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!