وَ الثَّانِى فِي الْمَعْمُولِ؛ وَ هُوَ عَلَى ضَرْبَيْنِ، مَعْمُولٌ بِالْأَصَالَةِ وَ مَعْمُولٌ بِالتَّبَعِيَّةِ أَيْ اِعْرَابُهُ يَكُونُ مِثْلَ اِعْرَابِ مَتْبُوعِهِ
وَ الثَّانِى və avamil kitabının ikinci hissəsi; فِي الْمَعْمُولِ mə'mul haqqındadır. وَ هُوَ və o mə'mullar isə; عَلَى ضَرْبَيْنِ iki hissəyə bölünür. مَعْمُولٌ بِالْأَصَالَةِ mə'mulün biləsalə, وَ və, مَعْمُولٌ بِالتَّبَعِيَّةِ mə'mulün bitəbiyyə şəklindədir. أَيْ yəni, اِعْرَابُهُ onun (mə'mulü bitəbiyyənin) i'rabı, يَكُونُ olur, مِثْلَ kimi, اِعْرَابِ مَتْبُوعِهِ ref, nasb, cerr halında, ləfzî və ya təqdiri olaraq matbusunun i'rabı kimi olur.
Mətnin Ümumi Mənası; Avamil (təsir edənlər) 3 hissəyə bölünür. Birinci hissə amil, ikinci hissə mə'mul və üçüncü hissə i'rabdır. Biz indi ikinci hissə olan "Mə'mul" dərslərinə başlayırıq. 60 amili tamamladıq, indi o amillərin təsir etdiyi şey olan mə'mulləri görəcəyik İnşallah. İkinci hissə mə'mul haqqındadır. Və mə'mullar isə, mə'mulü biləsalə və mə'mulü bitəbiyyə olmaq üzrə iki yerə ayrılırlar. Mə'mulü bitəbiyyədən məqsəd, yəni i'rabının matbusunun i'rabı kimi olması lazım olduğunu bizə bildirir. Yəni mə'mulluğu bir şeyə olan tabe olmasındandır. Təbii ki, tabe olduğu şeyin i'rabını eynilə almaq məcburiyyətindədir. Təvabi (tabe olanlar) kimi mövzular geniş zamanlarda tətbiqimizdə yer alacaq. İlk məqsədimiz sarf-nahivə alışdırmaqdır. Hər şey tədricən olmalıdır. Bu avamil kitabı İzhar kitabının xülasəsidir. Orada daha detallı və fərqli mövzular yer alacaq.
| Merfu |
Mansub |
Mecrur |
Meczum |
| 9 |
13 |
2 |
1 |
| Sıfat |
Atıf |
Təkid |
Bedel |
Atf-ul Beyan |