Temyiz: Özündən əvvəl qeyd olunan cümlədə və ya sözdə yaranan qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırmaq üçün gələn müfrəd, mənsub, nekirə isimdir.
| فِضَّةً |
خَاتَمٌ |
هّذَا |
| temyiz |
muşarun ileyh |
işarə ismi |
Temyizin mənasını açıqlayan ismə mümeyyiz deyilir.
| بُرْتُقالاً |
صُنْدُوقًا |
اِشْتَرَيْتُ |
| temyiz |
mümeyyiz |
fel+fail |
| Bir sandıq portağal aldım |
اِشْتَرَيْتُ صُنْدُوقًا "bir sandıq satın aldım" cümləsində qeyri-müəyyənlik var. Bir sandıq nə aldım? Satın alınan şey bəlli deyil. Bu qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırmaq üçün müfrəd, mənsub, nekirə bir söz gətirilməlidir. Məhz bu söz qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırdığı üçün ona temyiz deyilir. Temyizin açıqladığı "sandıq" sözü isə mümeyyizdir. Buradakı mümeyyiz zikr olunduğu üçün ona melfuz mümeyyiz deyilir.
| Çəki üçün temyiz və mümeyyiz |
| حَطَبًا |
قِنْطَارًا |
بِعْتُ |
| temyiz |
mümeyyiz |
fel+fail |
| Həcm üçün temyiz və mümeyyiz |
| لَبَنًا |
كَأْسًا |
الْوَلَدُ |
شَرِبَ |
| temyiz |
mümeyyiz |
fail |
fel |
| Uzunluq və sahə üçün temyiz və mümeyyiz |
| حَرِيرًا |
ذِرَاعًا |
زَيْنَبُ |
اِشْتَرَتْ |
| temyiz |
mümeyyiz |
fail |
fel |
| Zeynəb bir arşın ipək aldı |
| Say üçün temyiz və mümeyyiz |
| 3 - 10 arasında cəmi məcrur |
خَمْسَةُ كُتُبٍ |
| 11 - 99 arasında müfrəd mənsub |
تِسْعَةُ وَ تِسْعُونَ كِتَابًا |
| 100 - 1000 arasında müfrəd məcrur |
تِسْعَةٌ وَ تِسْعَمِائَةِ كِتَابٍ |