İstifham və İrabı

Sual ədatları hərf və isim olmaqla iki yerə ayrılır.

Hərf: Hərf olan istifham hərfləri hel və e-dir. Bu ədatlarla verilən suallara cavab müsbət olarsa neam, mənfi olarsa isə la ilə birlikdə ma və ya lem kimi ədatlarla dəstəkləyici cavab verilir.

Hel ilə sual	هَلْ ذَهَبْتَ؟
E ilə sual	أَ ذَهَبْتَ؟
müsbət cavab	نَعَمْ ذَهَبْتُ
mənfi cavab	لاَ مَا ذَهَبْتُ لاَ لَمْ أَذْهَبْ

أَ bir şeyin təsbiti üçün istifadə olunduqda أَمْ "em-yoxsa" ədatı ilə birlikdə işlədilir.

أَ və أَمْ	أَ سَافَرْتَ بِالْحَافِلَةِ أَمْ بِالْقِطَارِ؟
Cavab	سَافَرْتُ بِالْحَافِلَةِ

أَ dən sonra inkar ədatı qeyd olunarsa, müsbət cavab belâ, mənfi cavab isə neam ilə verilir.

Sual Müsbət cavab Mənfi cavab

أَ لَمْ أَقُولْ لَكَ؟ بَلَى، قُلْتَنِي نَعَمْ، لَمْ تَقُولْ لِي

İsim: İsim olan sual ədatları aşağıdakı cədvəldə verilmişdir.

ağıllılar üçün	مَنْ ذَا
ağıllılar üçün	مَنْ
ağılsızlar üçün	مَا
ağılsızlar üçün	مَاذَا
hal və ya vəziyyət üçün	كَيْفَ
Sayı və miqdar üçün istifadə olunur	كَمْ

كَمْ ədatı iki yerə ayrılır

1. Kem-i Xəbəriyyə

Çoxluq mənası verir. Buna görə də kemdən sonra muzafun ileyh gəlir

كَمْ كِتَابٍ اِشْتَرَيْتَ؟

1. Kem-i İstifhamiyyə

Sayı soruşmaq üçün istifadə olunur. Təmizi isə müfrəd mənsub olur. Kemdən əvvəl hərf-i cerr varsa, təmizi müfrəd məcrur olur.

كَمْ	كَمْ كِتَابًا عِنْدَكَ؟
أَيُّ	أَيُّ بِلاَدٍ ذَهَبْتَ؟
أَيْنَ	أَيْنَ تَسْكُنْ؟
مَتَى	مَتَى تَحْسُدْ تَهْلِكْ