Ləfif əl-məfruq haqqında: Ləfif əl-məfruq fiilinin 'fa' hərfinin hökmü, müətəl fiilin 'fa' hərfinin hökmü kimidir. Lam hərfinin hökmü isə naqis fiilin lam hərfinin hökmü kimidir. Məsələn: keçmişdə 'vəqə', indiki zamanda 'yəqi' fiili kimi. Bu fiilin əmr forması üçün 'qih' deyirsən. Burada fiilin 'fa' hərfi müətəl fiil kimi hazf olunur, lam hərfi isə naqis fiil kimi cəzm halında hazf olunur. Nəticədə yalnız kəsrə ilə 'qaf' hərfi qalır və müfrəd müzəkkər üçün dayandırma halında 'hə' hərfi əlavə olunur. İki nəfər üçün 'qiya', cəm üçün 'qu', müfrəd müənnəs üçün 'qi', cəm müənnəs üçün isə 'qin' deyirsən.
Metnin Ümumi Mənası; Lefifül-Məfruq feilinin faul feilinin hökmü, mütəl feilinin faul feilinin hökmü kimidir və lamul feilinin hökmü isə naqis feilinin lamul feilinin hökmü kimidir. Misal olaraq, keçmişdə وَقَى və indiki zamanda يَقِى olan feil kimi. Bu وَقَى feilinin müfrəd müzəkkər üçün əmr forması قِهْ olur. Mütələ bənzədiyinə görə faul feili, naqisə bənzədiyinə görə lamul feili hazf edilir və geriyə məksur قِ qalır. Bundan sonra vəqf halında olduğuna görə bir هْ hərfi əlavə olunub. Bunun təsniyə üçün قِيَا, cəmi üçün قُوا, müfrəd müənnəs müxatab üçün قِى və cəmi müənnəs üçün isə قِينَ deyilir.
| Cəmi |
Təsniyə |
Müfrəd |
| قُوا |
قِيَا |
قِه |
| قِينَ |
قِيَا |
قِى |