Mekilun və Mekulun Felləri

Ecvef məf'ulunda belə deyirsən: Məqul, əsli Məvqul-dur, ona bizim dediyimiz kimi əməl olunmuşdur. Yai quruluşunda isə belə deyirsən: Məkil, əsli Məkyul-dur. Y-nin hərəkəti k hərfinə keçmişdir, y iki səkin birləşdiyinə görə silinmişdir və k hərfi silinmiş y-ni göstərmək üçün kəsrə ilə oxunmuşdur. K hərfi kəsrə ilə oxunduqda məf'ul vavı y hərfinə çevrilmişdir.

Ecvef məf'ulunda belə deyirsən və ecvef fellərdə məf'ul ismini قَالَ felinə görə Məqul "deyilmiş söz" kimi deyirsən, bunun əsli Məvqul-dur. Yəni bu Məqul felinin əsli Məvqul-dur. Ona görə də, bu Məvqul felinə bizim dediyimiz kimi əməl olunmuşdur. Yəni muzari felində izah olunduğu kimi, orada da يَقْوُولُ ikən يَقُولُ olmuşdu. Yai quruluşunda, yəni ortası y olan ecvef fellərdə isə كَالَ felindən Məkil deyirsən. Bu Məkil felinin əsli Məkyul-dur. Bu Məkyul felində y hərfinin hərəkəti k hərfinə keçmişdir və fel Məkyul olmuşdur. Sonra səkin olan y hərfi iki səkin birləşdiyinə görə silinmişdir və fel Məqul olmuşdur. K hərfi isə silinmiş y-ni göstərmək üçün kəsrə ilə oxunmuşdur və fel Məkiul olmuşdur. K hərfi kəsrə ilə oxunduqda məf'ul vavı y hərfinə çevrilmişdir və felimiz Məkil olmuşdur.
Mətnin ümumi mənası; Ecvef fellərdə məf'ul ismi قَالَ felindən Məqul kimi gəlir və bu Məqul felinin əsli isə Məvqul-dur. Əvvəl muzari felində işlənildiyi kimi keçmişdir. Yai quruluşunda (ecvef fellərin ortasında y hərfi olmasıdır) isə nümunə olan كَالَ felindən məf'ul ismi Məkil kimi gəlir və bu Məkil felinin əsli Məkyul-dur. Bu felin dəyişiklikləri belədir: Əvvəlcə y hərfinin hərəkəti əvvəlki k hərfinə keçmişdir və fel Məkyul olmuşdur. Sonra vav və y hərfi iki səkin birləşməsi yaratmışdır. Bu vəziyyəti aradan qaldırmaq üçün səkin olan y hərfi silinmişdir, çünki məf'ul vavı silinsəydi, əlamət qalmazdı və felimiz Məqul olmuşdur. Sonra k hərfi silinmiş y-ni göstərmək üçün kəsrə ilə oxunmuşdur və felimiz Məkiul olmuşdur. K hərfi kəsrə ilə oxunduqda məf'ul vavı avtomatik olaraq y hərfinə çevrilmişdir və felimiz Məkil olmuşdur.