Yeğzune və Yermune və Yehşune və Teğzine Felləri

Təsniyə üçün deyirsən; يَغْزُوَانِ və يَرْمِيَانِ və يَخْشَيَانِ deyirsən. Cəm üçün isə deyirsən; يَغْزُونَ və يَرْمُونَ və يَخْشَوْنَ deyirsən. Bunların əsli; يَغْزُوُونَ və يَرْمِيُونَ və يَخْشَيُونَ şəklindədir. Bu fellərdə vav və ya hərfləri sakit edilir, çünki onlar felin lamında yerləşir və dammə bu hərflərə ağır gəlir, ona görə də sakit olurlar. يَخْشَيُونَ felindəki ya hərfi əlifə çevrilir, çünki özü hərəkəlidir və ondan əvvəlki hərf fətalıdır. Beləliklə, يَغْزُوُونَ və يَرْمِيُونَ fellərində vav və ya sakit olur, يَخْشَيُونَ felində isə ya əlifə çevrilir; vav və ya hərfləri sakit olaraq birləşir və iki sakit hərf toplanır, yəni يَغْزُوُونَ felində يَغْزُوْوْنَ olur, يَرْمِيُونَ felində يَرْمِيْوْنَ olur, يَخْشَيُونَ felində isə يَخْشَاوْنَ olur. Onlardan sonra cəm vavı gəlir, beləliklə cəm vavından əvvəlki vav və ya hərfi silinir və fellərimiz يَغْزُوْونَ ikən يَغْزُونَ, يَرْمِيْوْنَ ikən يَرْمِونَ, يَخْشَاوْنَ ikən يَخْشَوْنَ olur. Cəm vavlarına toxunulmur. يَرْمِونَ felində mim hərfi dammələnir və fel يَرْمُونَ olur, bunun səbəbi cəm vavının düzgün olması üçündür. Müfrəd müənnəs müxatəbə üçün isə, تَغْزِينَ dərsini deyirsən. وَ الْاَصْلُ əsli, تَغْزُوِينَ şəklindədir. فَاُسْكِنَتِ الزَّاىُ 'za' hərfi səkin edilmişdir, لِاِسْتِثْقَالِ الضَّمَّةِ dammənin ağır gəlməsi səbəbindən, قَبْلَ كَسْرَةِ الْوَاوِ kəsrəli 'vav'dan əvvəl, وَ نُقِلَتْ كَسْرَةُ الْوَاوِ və 'vav' hərfinin kəsrəsi, إِلَى الزَّاىِ 'za' hərfinə köçürülmüşdür, وَ حُذِفَتِ الْوَاوُ və 'vav' hərfi hazf edilmişdir, لِسُكُونِهَا səkin olduğu üçün, وَ سُكُونِ الْيَاءِ və 'ya' hərfi də səkin olduğu üçün. Yəni, iltika-i sakineyn olduğuna görə.
Mətnin Ümumi Mənası; غَزَا, رَمَى və خَشِىَ feilərinin təsniyəsi üçün يَغْزُوَانِ, يَرْمِيَانِ və يَخْشَيَانِ deyirsən və cəmi müzekkərləri üçün يَغْزُونَ, يَرْمُونَ və يَخْشَوْنَ deyirsən. Bu cəmi müzekkər şəkillərinin əsli يَغْزُوُونَ, يَرْمِيُونَ və يَخْشَيُونَ şəklindədir. Bu feillərdə lamul feildə olan 'vav' və 'ya' hərfləri damməli olduğundan və dammə onlara ağır gəldiyindən, hərəkələri səkin edilmişdir və feillərimiz يَغْزُوْوْنَ, يَرْمِيْوْنَ və يَخْشَيْوْنَ oldular. Bunların içində يَخْشَيْوْنَ olan feildə sonradan səkin olan 'ya' hərfi özündən əvvəlki hərf hərəkəli olduğu üçün 'elif' hərfinə çevrilir və يَخْشَاوْنَ şəklini alır. Sonra يَغْزُوْوْنَ, يَرْمِيْوْنَ və يَخْشَاوْنَ feillərində səkin 'vav' və səkin 'ya' bir araya gəlib içtima-i sakineyn yaradırlar. Səkin edilmiş 'vav' və 'ya' hərfindən sonrakı 'vav' hərfi cəmi 'vav'ıdır, buna görə cəmi 'vav'ının əvvəlindəki səkin 'vav' və 'ya' hazf edilir və feillərimiz يَغْزُوْنَ, يَرْمِوْنَ və يَخْشَوْنَ olurlar. Və يَرْمِوْنَ feili içindəki 'mim' hərfi dammələnir və feil يَرْمُوْنَ olur, bu əməliyyat cəmi 'vav'ının sağlamlığı üçün edilir. Son nəticədə feillərimiz يَغْزُوْنَ ikən يَغْزُونَ, يَرْمُوْنَ ikən يَرْمُونَ və يَخْشَوْنَ olaraq qalır. يَخْشَوْنَ üçün bir şey edə bilmirik, çünki səkin 'vav'ı çıxarsaq və ya dəyişdirsək cəmi əlaməti aradan qalxar. غَزَا feilinin müfrəd müənnəs müxatəbə şəkli üçün تَغْزِينَ deyirsən. Bu feilinin əsli تَغْزُوِينَ şəklindədir. Bu تَغْزُوِينَ feili içindəki 'za' hərfi damməli olduğu üçün, özündən sonra kəsrəli bir 'vav' hərfinə dammə hərəkəsi ağır gəldiyindən 'za' hərfi səkin edilir və feilimiz تَغْزْوِينَ olur. Sonra 'vav' hərfinin kəsrəsi, əvvəlindəki səkin olan və sağlam olan 'za' hərfinə köçürülür və 'vav' hərfi səkinləşir və feilimiz تَغْزِوْينَ olur. Müfrəd müənnəs müxatəbə 'ya'sı ilə lamul feili olan 'vav' arasında iltika-i sakineyn olur və iltika-i sakineynin dəfi üçün lamul feili olan 'vav' hərfi hazf edilir və feilimiz تَغْزِينَ olur.