Sülasi və Rübai Mezid

وَ أَمَّا الْمَزِيدُ فِيهِ؛ Mezid olan fiillere gəldikdə, iki növdür: üç hərfli (sülasi) və dörd hərfli (rübai) fiillər üzərinə əlavə olunan mezid fiillər. Sülasi mezid fiillər on dörd babdır və üç növdür: dörd hərfli (rübai), beş hərfli (hümasi), altı hərfli (südasi). Rübai üç babdır: اَفْعَلَ, فَعَّلَ (ayn hərfinin şiddəsi ilə), və فَاعَلَ. Hümasi beş babdır: اِنْفَعَلَ, اِفْتَعَلَ, اِفْعَلَّ (lam hərfinin şiddəsi ilə), تَفَعَّلَ (ayn hərfinin şiddəsi ilə), və تَفَاعَلَ. Südasi altı babdır: اِسْتَفْعَلَ, اِفْعَوْعَلَ, اِفْعَوَّلَ (vav hərfinin şiddəsi ilə), اِفْعَنْلَلَ, اِفْعَنْلَى, və اِفْعَالَّ (lam hərfinin şiddəsi ilə). Rübai mezid üç babdır: اِفْعَنْلَلَ, اِفْعَلَلَّ (axır lam hərfinin şiddəsi ilə), və تَفَعْلَلَ.

Mezid olan fiillərə gəldikdə: mücərrəd fiillər üzərinə əlavə hərf alıb mezid olan fiillər iki növdür: sülasi və rübai üzərinə mezid. Sülasi mezid fiillər on dörd babdır və üç növdür. Birinci növ: sülasi üzərinə bir hərf alıb rübai olan fiillər; ikinci növ: sülasi üzərinə iki hərf alıb hümasi olan fiillər; üçüncü növ: sülasi üzərinə üç hərf alıb südasi olan fiillər. Rübai fiillər üç babdır: اَفْعَلَ babı, فَعَّلَ babı (ayn hərfinin şiddəsi ilə), və فَاعَلَ babı. Hümasi fiillər beş babdır: اِنْفَعَلَ babı, اِفْتَعَلَ babı, اِفْعَلَّ babı (lam hərfinin şiddəsi ilə), تَفَعَّلَ babı (ayn hərfinin şiddəsi ilə), və تَفَاعَلَ babı. Südasi fiillər altı babdır: اِسْتَفْعَلَ babı, اِفْعَوْعَلَ babı, اِفْعَوَّلَ babı (vav hərfinin şiddəsi ilə), اِفْعَنْلَلَ babı, اِفْعَنْلَى babı, və اِفْعَالَّ babı (lam hərfinin şiddəsi ilə). Rübai mezid üç babdır: اِفْعَنْلَلَ babı, اِفْعَلَلَّ babı (axır lam hərfinin şiddəsi ilə), və تَفَعْلَلَ babı.
Metnin Toplu Manası; Mezid olan fiillər (əlavə hərf alan fiillər) iki növdür: sülasi və rübai mücərrəd fiillər üzərinə mezid olanlar. Sülasi mezid fiillər on dörd babdır və üç növdür: birinci növ rübai, ikinci növ hümasi, üçüncü növ südasi. (Sülasi Mezid) Rübai üç babdır: اَفْعَلَ babı (اَكْرَمَ kimi), فَعَّلَ babı (فَرَّحَ kimi, ayn fiilin şiddəsi ilə), və فَاعَلَ babı (قَاتَلَ kimi). (Sülasi Mezid) Hümasi beş babdır: اِنْفَعَلَ babı (اِنْكَسَرَ kimi), اِفْتَعَلَ babı (اِجْتَمَعَ kimi), اِفْعَلَّ babı (اِحْمَرَّ kimi, lam fiilin şiddəsi ilə), تَفَعَّلَ babı (تَكَلَّمَ kimi, ayn fiilin şiddəsi ilə), və تَفَاعَلَ babı (تَبَاعَدَ kimi). (Sülasi Mezid) Südasi altı babdır: اِسْتَفْعَلَ babı (اِسْتَغْفَرَ kimi), اِفْعَوْعَلَ babı (اِعْشَوْشَبَ kimi), اِفْعَوَّلَ babı (اِجْلَوَّذَ kimi, vav fiilin şiddəsi ilə), اِفْعَنْلَلَ babı (اِقْعَنْسَسَ kimi), اِفْعَنْلَى babı (اِسْلَنْقَى kimi), və اِفْعَالَّ babı (اِحْمَارَّ kimi, lam fiilin şiddəsi ilə). Rübai mezid üç babdır: اِفْعَنْلَلَ babı (اِحْرَنْجَمَ kimi), اِفْعَلَلَّ babı (اِقْشَعَرَّ kimi, axır lam fiilin şiddəsi ilə), və تَفَعْلَلَ babı (تَدَحْرَجَ kimi). Əslində rübai mücərrəd bir babdır və فَعْلَلَ (دَحْرَجَ babıdır). Yuxarıda rübaiyə əlavə olunan bablar mülhak olanlardır.

Sülasi Mezid Rübai Bablar
Vezin Mevzun
اَفْعَلَ اَكْرَمَ
فَعَّلَ فَرَّحَ
فَاعَلَ قَاتَلَ
Sülasi Mezid Hümasi Bablar
Vezin Mövzun
اِنْفَعَلَ اِنْكَسَرَ
اِفْتَعَلَ اِجْتَمَعَ
اِفْتَعَلَّ اِحْمَرَّ
تَفَعَّلَ تَكَلَّمَ
تَفَاعَلَ تَبَاعَدَ
Sülasi Məzid Südasi Bablar
Vezin Mövzun
اِسْتَفْعَلَ اِسْتَغْفَرَ
اِفْعَوْعَلَ اِعْشَوْشَبَ
اِفْعَوَّلَ اِجْلَوَّذَ
اِفْعَنْلَلَ اِقْعَنْسَسَ
اِفْعَنْلَى اِسْلَنْقَى
اِفْعَالَّ اِحْمَارَّ
Rübai Məzid
Vezin Mövzun
اِفْعَنْلَلَ اِحْرَنْجَمَ
اِفْعَلَلَّ اِقْشَعَرَّ
تَفَعْلَلَ تَدَحْرَجَ
🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › Sülasi və Rübai Mezid
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!