Təsrifin tərifi

Bil ki, təsrif dilçilikdə dəyişməkdir, sənətdə isə bir əsasdan (masdardan) müxtəlif nümunələrə, məqsədli mənalara çevirməkdir. Bu mənalar yalnız bu çevirmə ilə əldə olunur.

Bil ki (İ'lam), təsrifin olması, lüğətdə, yəni lüğət mənasında dəyişmək (təğyir) olduğunu bil. Sənətdə isə, çevirmək (təhvil etmək), əsas vahidi (yəni masdarı) müxtəlif nümunələrə çevirməkdir. Bu çevirmə məqsədli mənalar üçündür. Bu mənalar, yalnız bu çevirmə ilə əldə olunur, nümunələrsiz (emsilesiz) mümkün deyil.

Mətnin ümumi mənası; Təsrifin (Sarf elminin) lüğətdə "dəyişmək", sənətdə isə "əsas vahidi (yəni masdarı)" məqsədli mənaları əldə etmək üçün müxtəlif nümunələrə (məzid, muzari, hal, məful, ism-i fail və s.) çevirmək olduğunu bil! Bu mənalar (lüğət və sənət) nümunələrsiz, yəni şəkillər olmadan əldə olunmaz.

Təğyir; Bir şeyi bölmək, dəyişmək deməkdir. Əsas vahid, ümumi olaraq sarfçılar arasında "masdar" kimi istifadə olunur. Sarfın lüğətdəki mənasına misal: كَانَ "oldu", إِمْكَانْ "olma", مُتَمَكِّنْ "məkan sahibi" kimi bir əsasdan bir çox mənalar çıxarırıq. Bu, masdarı dəyişmək deməkdir. Sənətdə isə: Hər hansı bir sahədə çalışan insanlar, lüğətdə istifadə olunan mənaya əsaslanaraq, öz aralarında məsləhətləşmə nəticəsində istədikləri mənanı verirlər. Misal: Səhafda bir kitab görürsünüz və o kitab çox köhnə və yıpranmışdırsa, səhaf sizə deyir ki, bu kitab "yorğun"dur – yəni cansız bir varlığa bir söz verilir. Əgər o kitab köhnə olsa da, bütövlüyünü itirməyibsə, səhaf sizə deyir ki, bu kitabın kondisiyası yaxşıdır. Bu sözlər hər səhaf tərəfindən qəbul olunur. Qısası, texniki dil deyə bilərik.