c. Məxfud müsənnanın misalı
مِثَالُ الْمُثَنَّى الْمَخْفُوضِ
فَمِثَالُ الْمُثَنَّى الْمَخْفُوضِ؛ نَظَرْتُ إِلَى الْفَارِسَيْنِ عَلَى الْفَرَسَيْنِ. فَكُلٌّ مِنْ الْفَارِسَيْنِ وَ الْفَرَسَيْنِ مَخْفُوضٌ لِدُخُولِ حَرْفِ الْخَفْضِ عَلَيْهِ وَ عَلاَمَةُ خَفْضِهِ الْيَاءُ الْمَفْتُوحُ مَا قَبْلَهَا وَ الْمَكْسُورُ مَا بَعْدَهَا نِيَابَةً عَنِ الْكَسْرَةِ لِأَنَّهُ مُثَنًّى وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي الْاِسْمِ الْمُفْرَدِ
Mahfud müsennanın misalı; نَظَرْتُ إِلَى الْفَارِسَيْنِ عَلَى الْفَرَسَيْنِ “İki at üstündəki iki süvariye baxdım” kimi. فَكُلٌّ مِنْ və bu; الْفَارِسَيْنِ və الْفَرَسَيْنِ sözlərinin hamısı; مَخْفُوضٌ mahfuddur, لِدُخُولِ daxil olması ilə, حَرْفِ الْخَفْضِ hafd hərfinin (yəni عَلَى və إِلَى), عَلَيْهِ üzərlərinə, وَ عَلاَمَةُ خَفْضِهِ və hafd əlaməti, الْيَاءُ ya’dır, الْمَفْتُوحُ مَا قَبْلَهَا əvvəlindəki hərf açıq, وَ الْمَكْسُورُ مَا بَعْدَهَا sonrakı hərf isə qapalı olan, نِيَابَةً عَنِ الْكَسْرَةِ kəsrədən naib olan, لِأَنَّهُ مُثَنًّى çünki bu sözlər müsennadır, وَ النُّونُ nun isə; عِوَضٌ əvəzedicidir, عَنِ التَّنْوِينِ tənvindən, فِي الْاِسْمِ الْمُفْرَدِ müfrəd isimdəki
Mahfud Müsennanın Misalı
Mahfud müsennanın misalı belədir;
نَظَرْتُ إِلَى الْفَارِسَيْنِ عَلَى الْفَرَسَيْنِ
“İki at üstündəki iki süvariye baxdım” kimi. Bu misaldakı الْفَارِسَيْنِ və الْفَرَسَيْنِ sözləri üzərlərinə hafd hərfi daxil olması ilə mahfud isimlərdir. Hafd əlamətləri isə kəsrədən naib, əvvəlindəki hərfi açıq və sonrakı hərfi qapalı olan ya’dır. Çünki bu sözlər müsennadır. Nun isə müfrəddəki tənvindən əvəzedicidir.
|
نَظَرْتُ إِلَى الْفَارِسَيْنِ عَلَى الْفَرَسَيْنِ İki at üstündəki iki süvariye baxdım |
|
| فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِهِ الضَّمِيرُ الْمُتَحَرِّكُ | نَظَرَ |
| Mazi feil, hərəkəli zamir birləşməsi ilə sükun üzərinə mebni | |