1-ci şərt: Əsmai-Xamse müfrəd olmalıdır 3

تَكُونُ الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ مُفْرَدَةً لِأَنْ تَكُونَ بِعَلَامَةِ رَفْعِهَا الْوَاوُ ٣

Əgər esma-i hamse cəm müzekker salim formada olsa, əvvəlki dərslərdə qeyd olunduğu kimi, vav ilə ref olunur, ya ilə isə nasb və cərr olunur. Belə deyirsən: هَؤُلاَءِ أَبُونَ وَ أَخُونَ "Bunlar atalar və qardaşlardır", və belə deyirsən: رَأَيْتُ أَبِينَ وَ أَخِينَ "Ataları və qardaşları gördüm". Vav və nun ilə yalnız أَبٌ və أَخٌ sözləri cəm edilir, digər esma-i hamse sözləri bu cəm ilə cəm edilmir. Qayda belədir ki, esma-i hamse-dən heç bir söz vav və nun ilə cəm müzekker salim formasında cəm edilmir.

Əgər esma-i hamse cəm müzekker salim formada olsa, əvvəlki dərslərdə qeyd olunduğu kimi, vav ilə ref olunur, ya ilə isə nasb və cərr olunur. Belə deyirsən: هَؤُلاَءِ أَبُونَ وَ أَخُونَ "Bunlar atalar və qardaşlardır", və belə deyirsən: رَأَيْتُ أَبِينَ وَ أَخِينَ "Ataları və qardaşları gördüm". Misallarda göründüyü kimi أَبٌ və أَخٌ sözləri vav və nun ilə أَبُونَ və أَخُونَ kimi cəm müzekker salim formasında cəm edilmişdir.

Esma-i Hamse, Ref Alamətinin Vav Olması üçün Müfrəd Olmalıdır 3

Esma-i hamse cəm müzekker salim formada olsa, əvvəlki dərslərdə qeyd olunduğu kimi, ref alaməti vav ilə olur. Nasb və cərr alaməti isə ya ilə olur. Belə deyirsən:

هَؤُلاَءِ أَبُونَ وَ أَخُونَ

"Bunlar atalar və qardaşlardır" və,

رَأَيْتُ أَبِينَ وَ أَخِينَ

"Ataları və qardaşları gördüm" kimi. Misallarda göründüyü kimi أَبٌ və أَخٌ sözləri vav və nun ilə أَبُونَ və أَخُونَ kimi cəm müzekker salim formasında cəm edilmişdir.

Lakin أَبٌ və أَخٌ sözləri istisna olmaqla, esma-i hamse-dən olan digər sözlər vav və nun ilə cəm müzekker salim formasında cəm edilmir. Qayda belədir ki, esma-i hamse-dən heç bir söz vav və nun ilə cəm müzekker salim formasında cəm edilmir.

Qeyd: Esma-i hamse-nin ref alamətinin vav ilə olması üçün müfrəd olması şərtdir. Bu dərs və əvvəlki dərslərdə (esma-i hamse-nin müsenna və ya cəm teksir olduğu hallar) göründüyü kimi, esma-i hamse müsenna, cəm teksir və ya cəm müzekker salim olsa, irablanması dəyişir; ref alaməti vav ilə, nasb alaməti elif ilə və cərr alaməti ya ilə olmur. Esma-i hamse cəm teksir olsa, ref alaməti dammə, nasb alaməti fətə və cərr alaməti isə kəsrə ilə, cəm müzekker salim olsa, ref alaməti vav, nasb və cərr alaməti ya ilə, müsenna isim olsa, tesniyə sözlərinin irabı ilə, yəni ref alaməti elif, nasb və cərr alaməti isə ya olacaq şəkildə irablanır.