Nakis Feillərin Məchulu

اَلْمَجْهُولُ؛ رُمِيَ، يُرْمَى... və s., və رُمِيَ sözündə i'lal edilməyib, çünki fətənin yüngüllüyü var, və əsli يُرْمَى; يُرْمَيُ idi, sonra ya hərfi əlifə çevrildi, necə ki رَمَى sözündə də belədir. غَزَا يَغْزُو felinin i'lal qaydası رَمَى يَرْمِي felindəki kimidir, bütün hallarda, yalnız onlar vav hərfini ya hərfinə dəyişirlər, məsələn; أَغْزَيْتُ, يُغْزَى sözünə uyğun olaraq, ya hərfi ibdal hərflərindəndir və ibdal hərfləri اسْتَنْجَدَهُ يَوْمَ صَالَ زُطٍّ cümləsindəki hər bir hərfdir.

اَلْمَجْهُولُ nakis fellərin məchuluna gəldikdə; keçmiş zaman رُمِيَ "atıldı" və indiki zaman يُرْمَى "atılır" şəklindədir, وَ لَمْ يُعَلَّ i'lal əməli aparılmır, رُمِيَ felində, لِخِفَّةِ الْفَتْحَةِ fətənin yüngüllüyü səbəbindən, وَ الْأَصْلُ və يُرْمَى sözünün əsli; يُرْمَيُ idi, فَقُلِبَتِ الْيَاءُ أَلِفًا ya hərfi əlifə çevrildi, كَمَا فِي necə ki; رَمَى felində də belədir. وَ حُكْمُ və nakis bina-i vavi olan keçmiş zaman غَزَا və indiki zaman يَغْزُو felinin i'lal baxımından qaydası, مِثْلُ necə ki; رَمَى və يَرْمِي keçmiş-indiki zaman nakis bina-i yaî fellərindəki kimidir, فِي كُلِّ الْأَحْوَالِ bütün hallarda, إِلاَّ yalnız, أَنَّهُمْ يُبْدِلُونَ dəyişdirirlər, الْوَاوَ vav hərfini, يَاءً ya hərfinə, فِي نَحْوِ bu nümunədə olduğu kimi; أَغْزَيْتُ, تَبَعًا uyğun olaraq يُغْزَى sözünə, مَعَ أَنَّ الْيَاءَ ya hərfi olması, مِنْ حُرُوفِ الْإِبْدَالِ ibdal hərflərindən olmasındandır, وَ حُرُوفُهَا və ibdal hərfləri; اسْتَنْجَدَهُ يَوْمَ صَالَ زُطٍّ cümləsindəki hər bir hərfdir.

Mətnin Ümumi Mənası: Nakis felin məchul forması رَمَى və يَرْمِي fellərindən رُمِيَ və يُرْمَى şəklində gəlir. Lakin رُمِيَ felində fətənin yüngüllüyü səbəbindən i'lal edilmir. يُرْمَى felinin əsli يُرْمَيُ idi. Necə ki رَمَى felinin əsli, yəni رَمَيَ felində olduğu kimi ya hərfi əlifə çevrilib və يُرْمَى olub.

Nakis bina-i vavi olan keçmiş zaman غَزَا və indiki zaman يَغْزُو felinin i'lal baxımından qaydası nakis bina-i yaî olan keçmiş zaman رَمَى və indiki zaman يَرْمِي fellərindəki kimidir. Aralarındakı yeganə fərq isə أَغْزَيْتُ felini يَغْزُو felinin məchul forması olan يُغْزَى sözünə uyğunlaşdırıb vav hərfini ya hərfinə dəyişməkdir. Ya hərfi ibdal hərfi olub, اسْتَنْجَدَهُ يَوْمَ صَالَ زُطٍّ cümləsindəki hər bir hərf ibdal hərfidir.

Nakis Bina-i Yaî Keçmiş Məchul Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Atıldı
رُمُوا رُمِيَا رُمِيَ Müzekker Qayıb
رُمِينَ رُمِيَتَا رُمِيَتْ Müənnəs Qayıba
رُمِيتُمْ رُمِيتُمَا رُمِيتَ Müzekker Mühatab
رُمِيتُنَّ رُمِيتُمَا رُمِيتِ Müənnəs Mühataba
رُمِينَا رُمِينَا رُمِيتُ Nəfs-i Mütəkəllimlər

 

Nakis Bina-i Yaî İndiki Məchul Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Atılır
يُرْمُونَ يُرْمَيَانِ يُرْمَى Müzekker Qayıb
يُرْمَيْنَ تُرْمَيَانِ تُرْمَى Müənnəs Qayıba
تُرْمُونَ تُرْمَيَانِ تُرْمَى Müzekker Mühatab
تُرْمَيْنِ تُرْمَيَانِ تُرْمَيْنِ Müənnəs Mühataba
نُرْمَى نُرْمَى أُرْمَى Nəfs-i Mütəkəllimlər

Nakis Bina-i Vavi Keçmiş Məlum Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Döyüşdü
غَزَوْا غَزَوَا غَزا Müzekker Qayıb
غَزَوْنَ غَزَتَا غَزَتْ Müənnəs Qayıba
غَزَوْتُمْ غَزَوْتُمَا غَزَوْتَ Müzekker Mühatab
غَزَوْتُنَّ غَزَوْتُمَا غَزَوْتِ Müənnəs Mühataba
غَزَوْنَا غَزَوْنَا غَزَوْتُ Nəfs-i Mütəkəllimlər

Nakis Bina-i Vavi Mazi Məchul Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Döyüşüldü
غُزُوا غُزِيَا غُزِيَ Müzəkkər Qayıb
غُزِينَ غُزِيَتَا غُزِيَتْ Müənnəs Qayıbə
غُزِيتُمْ غُزِيتُمَا غُزِيتَ Müzəkkər Mühatab
غُزِيتُنَّ غُزِيتُمَا غُزِيتِ Müənnəs Mühataba
غُزِينَا غُزِينَا غُزِيتُ Nəfs-i Mütəkəllimlər

Nakis Bina-i Vavi Muzari Malum Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Döyüşür
يَغْزُونَ يَغْزُوَانِ يَغْزُو Müzəkkər Qayıb
يَغْزُونَ تَغْزُوَانِ تَغْزُو Müənnəs Qayıbə
تَغْزُونَ تَغْزُوَانِ تَغْزُو Müzəkkər Mühatab
تَغْزُونَ تَغْزُوَانِ تَغْزِينَ Müənnəs Mühataba
نَغْزُو نَغْزُو أَغْزُو Nəfs-i Mütəkəllimlər

Nakis Bina-i Vavi Muzari Məchul Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Döyüşülür
يُغْزَوْنَ يُغْزَيَانِ يُغْزَى Müzəkkər Qayıb
يُغْزَيْنَ تُغْزَيَانِ تُغْزَى Müənnəs Qayıbə
تُغْزَوْنَ تُغْزَيَانِ تُغْزَى Müzəkkər Mühatab
تُغْزَيْنَ تُغْزَيَانِ تُغْزَيْنَ Müənnəs Mühataba
نُغْزَى نُغْزَى أُغْزَى Nəfs-i Mütəkəllimlər

Nakis Bina-i Vavi Əmr-i Hazır Çəkimləri
Cəmi Təsniyə Müfrəd Döyüş
أُغْزُوا أُغْزُوَا أُغْزُ Müzəkkər Mühatab
أُغْزُونَ أُغْزُوَا أُغْزِي Müənnəs Mühataba
🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › Nakis Feillərin Məchulu
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!