b. İsm-i İşarət

أَسْمَاءُ الْإِشَارَةِ

وَ هِيَ مَا وُضِعَ لِمُشَارٍ إِلَيْهِ وَ بُنِيَتْ لِإِحْتِيَاجِ اسْمِ الْإِشَارَةِ إِلَى قَرِينَةِ الْإِشَارَةِ وَ هِيَ خَمْسَةٌ، نَحْوُ؛ ذَا وَ تَا وَ تِي وَ تِهْ وَ تِهِي وَ ذِي وَ ذِهِ وَ ذِهِي وَ ذَانِ وَ ذَيْنِ وَ تَانِ وَ تَيْنِ وَ أُؤْلاَءِ. وَ يَلْحَقُ بِأَوَائِلِهَا حَرْفُ التَّنْبِيهِ، نَحْوُ؛ هَذَا وَ هَاتَا وَ هَذَانِ وَ هَاتَانِ وَ هَؤُلاَءِ. وَ يَلْحَقُ بِأَوَاخِرِهَا  كَافُ الْخِطَابِ، نَحْوُ؛ ذَاكَ وَ تَاكَ وَ ذَانِكَ وَ تَانِكَ وَ أُؤْلاَئِكَ

وَ هِيَ və işarə ismi, مَا elə bir şeydir ki, وُضِعَ qoyulur, لِمُشَارٍ إِلَيْهِ işarə olunan şeyə, وَ بُنِيَتْ və qurulur, لِإِحْتِيَاجِ اسْمِ الْإِشَارَةِ işarə isminin ehtiyacından, إِلَى قَرِينَةِ الْإِشَارَةِ işarə olunan bir dəlilə وَ هِيَ خَمْسَةٌ və işarə isimləri beşdir; ذَا və تَا və تِي və تِهْ və تِهِي və ذِي və ذِهِ və ذِهِي və ذَانِ və ذَيْنِ və تَانِ və تَيْنِ və أُؤْلاَءِ. وَ يَلْحَقُ بِأَوَائِلِهَا və bunların əvvəllərinə əlavə olunur, حَرْفُ التَّنْبِيهِ xəbərdarlıq hərfi, نَحْوُ belə olur; هَذَا və هَاتَا və هَذَانِ və هَاتَانِ və هَؤُلاَءِ kimi. وَ يَلْحَقُ بِأَوَاخِرِهَا və sonlarına da əlavə olunur, كَافُ الْخِطَابِ xitab kefi, نَحْوُ belə olur; ذَاكَ və تَاكَ və ذَانِكَ və تَانِكَ və أُؤْلاَئِكَ kimi. Hər işarə isminin əvvəlinə ha-i tenbih və hər işarə isminin sonuna kef-i xitab əlavə olunmur. Ərəblər bəzi işarə isimlərini daha çox istifadə etdikləri üçün onlara xitab və tenbih hərfi əlavə etmişlər.

İşarə İsmi

İşarə ismi: İşarə olunan şeyə qoyulan isimdir. Yəni bir şeyə işarə edirik və işarə etdiyimiz şeyi göstərmək üçün bir söz istifadə edirik. Məhz bu sözlərə işarə isimləri deyilir. İşarə isimlərinin əvvəllərinə ha-i tenbih və sonlarına da kef-i xitab əlavə olunur. Aşağıdakı cədvəldə baxaq;

Son Halları	Kef-i Xitab	İşarə İsmi	Ha-i Tenbih
هَذَا	-	ذَا	هَـ
هَذِهِ	-	ذِهِ	هَـ
هَذَانِ	-	ذَانِ	هَـ
هَتَانِ	-	تَانِ	هَـ
هَؤُلاَءِ	-	أُؤلاَءِ	هَـ
أُؤْلاَئِكَ	ـكَ	أُؤلاَءِ	-
ذَاكَ	كَ	ذَا	-
تَاكَ	كَ	تَا	-