f. Təsdiq hərfləri

حُرُوفُ التَّصْدِيقِ

نَعَمْ; təsdiq üçün, müsbət və mənfi olan xəbərdə və sualda istifadə olunur. Məsələn, kim ki deyir: قَامَ زَيْدٌ "Zeyd qalxdı" və ya لَمْ يَقُمْ "Qalxmadı", ona نَعَمْ "Bəli" deyirsən. Həmçinin, kim ki deyir: أَ قَامَ زَيْدٌ؟ "Zeyd qalxdı mı?" və ya أَ لَمْ يَقُمْ زَيْدٌ "Zeyd qalxmadı mı?", ona da نَعَمْ "Bəli" deyirsən. وَ بَلَى; yalnız mənfi xəbərə və ya suala aid olur. Yəni, mənfi bir xəbər və ya sualdan sonra istifadə olunur. Məsələn, أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ "Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?" sualına müsbət cavab vermək üçün بَلَى "Bəli" deyirik. وَ أَجَلْ və جَيْرِ; yalnız xəbərə, istər müsbət, istər mənfi olsun, istifadə olunur. Yəni, زَيْدٌ قَائِمٌ deyildikdə, أَجَلْ və جَيْرِ "Bəli, mən də razıyam" kimi deyilir. وَ إِي; yalnız and içmək üçün istifadə olunur. Məsələn, Türkçədə tez-tez istifadə olunan "Eyvallah" kimi; إِي وَ اللهِ "Bəli, Allaha and olsun (razıyam, təsdiqləyirəm)" deməkdir. Sualdan sonra gəlir, yəni "Zeydi gördünmü?" deyənə إِي وَ اللهِ "Bəli, Allaha and olsun gördüm" deməkdir.

نَعَمْ neâm "bəli" təsdiq hərfi; təsdiq üçün istifadə olunur, müsbət və ya mənfi olan xəbərdə və sualda, məsələn, kim ki deyir: قَامَ زَيْدٌ "Zeyd qalxdı", və ya لَمْ يَقُمْ "Qalxmadı", ona نَعَمْ "Bəli" deyirsən. Həmçinin, kim ki deyir: أَ قَامَ زَيْدٌ؟ "Zeyd qalxdı mı?" və ya أَ لَمْ يَقُمْ زَيْدٌ "Zeyd qalxmadı mı?", ona da نَعَمْ "Bəli" deyirsən. وَ بَلَى; yalnız mənfi xəbərə və ya suala aid olur, yəni mənfi bir xəbər və ya sualdan sonra istifadə olunur. Məsələn, أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ "Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?" sualına müsbət cavab vermək üçün بَلَى "Bəli" deyirik. وَ أَجَلْ və جَيْرِ; yalnız xəbərə, istər müsbət, istər mənfi olsun, istifadə olunur. Yəni, زَيْدٌ قَائِمٌ deyildikdə, أَجَلْ və جَيْرِ "Bəli, mən də razıyam" kimi deyilir. وَ إِي; yalnız and içmək üçün istifadə olunur. Məsələn, Türkçədə tez-tez istifadə olunan "Eyvallah" kimi; إِي وَ اللهِ "Bəli, Allaha and olsun (razıyam, təsdiqləyirəm)" deməkdir. Sualdan sonra gəlir, yəni "Zeydi gördünmü?" deyənə إِي وَ اللهِ "Bəli, Allaha and olsun gördüm" deməkdir.

Təsdiq Hərfləri

نَعَمْ neâm "bəli" təsdiq hərfi, xəbər və sual qarşısında, müsbət və ya mənfi olan kəlamı təsdiq etmək üçün istifadə olunur, misalları:

قَامَ زَيْدٌ

"Zeyd qalxdı" və ya,

لَمْ يَقُمْ

"Qalxmadı" deyənə;

نَعَمْ

"Bəli" deyirsən.

Həmçinin, kim ki belə deyir:

أَ قَامَ زَيْدٌ؟

“Zeyd qalxdı mı?” və ya,

أَ لَمْ يَقُمْ زَيْدٌ

“Zeyd qalxmadı mı?” deyənə;

نَعَمْ

“Bəli” deməkdir.

بَلَى belâ “bəli” təsdiq hərfi mənfi suallara müsbət cavab vermək üçün istifadə olunur, misal üçün;

أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ

“Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?” sualına müsbət cavab vermək üçün

بَلَى

“Bəli” deyirik. Əgər yuxarıdakı kimi mənfi bir suala mənfi cavab vermək istəsəydik نَعَمْ deyərdik.

أَجَلْ ecel “bəli” və جَيْرِ ceyri “bəli” təsdiq hərfləri müsbət və ya mənfi xəbərə aid olur, misalları;

Müsbət xəbər;

زَيْدٌ قَائِمٌ

“Zeyd ayaqdadır” deyiləndə;

أَجَلْ və جَيْرِ

“Bəli, yəni onun ayaqda olmasına mən də razıyam” kimi.

Mənfi xəbər;

زَيْدٌ لَمْ يَقُمْ

“Zeyd qalxmadı” deyiləndə;

“Bəli, yəni onun qalxmamasına mən də razıyam” kimi.

إِي î “bəli” təsdiq hərfi yalnız and üçün istifadə olunur, misal üçün;

إِي وَ اللهِ

“Bəli, Allaha and olsun (edilən iş, soruşulan şey hər nədirsə, razıyam, təsdiqləyirəm)” deməkdir.