Darabtunne ضربتن feilinin nunu

وَ شُدِّدَ نُونُ ضَرَبْتُنَّ دُونَ ضَرَبْنَ، لِأَنَّ أَصْلَهُ ضَرَبْتُمْنَ، فَأُدْغِمَ الْمِيمُ فِي النُّونِ لِقَرْبِ الْمِيمِ مِنَ النُّونِ فِي الْمَخْرَجِ وَ مِنْ ثَمَّةَ تُبَدَّلُ الْمِيمُ مِنَ الْنُّونِ فِي مِثْلِ عَمْبَرٍ، لِأَنَّ أَصْلَهُ عَنْبَرٌ وَ قِيلَ أَصْلُهُ ضَرَبْتُنَ، فَأُرِيدَ أَنْ يَكُونَ مَا قَبْلَ النُّونِ سَاكِنًا لِيَطَّرِدَ بِجَمِيعِ نُونَاتِ النِّسَاءِ، وَ لاَ يُمْكِنُ اِسْكَانُ تَاءِ الْمُخَاطَبَةِ لِإِجْتِمَاعِ السَّاكِنَيْنِ. وَ لاَ يُمْكِنُ حَذْفُهَا، لِأَنَّهَا عَلاَمَةٌ وَ الْعَلاَمَةُ لاَ تُحْذَفُ فَأُدِخِلَ النُّونُ بَيْنَ النُّونِ وَ التَّاءِ ثُمَّ أُدْغِمَ

وَ شُدِّدَ və şiddələndi, نُونُ ضَرَبْتُنَّ "darabtunne" feilindəki nun, دُونَ ضَرَبْنَ lakin "darabne" feilində bu şiddələnmə yoxdur, لِأَنَّ أَصْلَهُ çünki ضَرَبْتُنَّ sözünün əsli ضَرَبْتُمْنَ şəklindədir. ضَرَبْتُمْنَ sözündən فَأُدْغِمَ الْمِيمُ mim hərfi idqam olundu, فِي النُّونِ nun hərfinə, لِقَرْبِ الْمِيمِ mim hərfi nun hərfinə yaxın olduğuna görə, مِنَ النُّونِ nun hərfinə, فِي الْمَخْرَجِ məhrəc baxımından, وَ مِنْ ثَمَّةَ buna görə, تُبَدَّلُ الْمِيمُ mim hərfi dəyişdirildi, مِنَ الْنُّونِ nun hərfinə, فِي مِثْلِ misal olaraq عَمْبَرٌ sözündə olduğu kimi, لِأَنَّ أَصْلَهُ bu sözün əsli də عَنْبَرٌ şəklindədir. وَ قِيلَ أَصْلُهُ və bəzi alimlər ضَرَبْتُنَّ sözünün əsli üçün ضَرَبْتُنَ demişlər, فَأُرِيدَ أَنْ يَكُونَ istənildi ki, مَا قَبْلَ النُّونِ nun hərfindən əvvəlki hərf, سَاكِنًا sakin olsun, لِيَطَّرِدَ bütün cəmi müənnəs nunları ilə eyni qaydada olsun, بِجَمِيعِ نُونَاتِ النِّسَاءِ cəmi müənnəs nunları ilə, وَ لاَ يُمْكِنُ mümkün deyil, اِسْكَانُ تَاءِ الْمُخَاطَبَةِ muhataba ta'sının sakin olması, لِإِجْتِمَاعِ السَّاكِنَيْنِ iki sakin bir araya gəldiyinə görə, وَ لاَ يُمْكِنُ mümkün deyil, حَذْفُهَا ta hərfinin silinməsi, لِأَنَّهَا عَلاَمَةٌ çünki o ta hərfi alamətdir, وَ الْعَلاَمَةُ alamət isə, لاَ تُحْذَفُ silinməz, فَأُدِخِلَ النُّونُ nun hərfi daxil edildi, بَيْنَ النُّونِ وَ التَّاءِ ta ilə nun arasına, sonra o iki nun ثُمَّ أُدْغِمَ idqam olundu.

Mətnin Ümumi Mənası: ضَرَبْتُنَّ feilindəki nun şiddəlidir, lakin ضَرَبْنَ feilindəki nun şiddəli deyil. Çünki ضَرَبْتُنَّ feilinin əsli ضَرَبْتُمْنَ şəklindədir. ضَرَبْتُمْنَ feilindəki mim hərfi nun hərfinə məhrəc baxımından yaxın olduğuna görə mim hərfi nun hərfinə idqam olunub. Buna görə də عَنْبَرٌ sözündəki nun hərfi عَمْبَرٌ şəklində mim hərfinə çevrilmişdir. Bir fikrə görə də ضَرَبْتُنَّ sözünün əsli ضَرَبْتُنَ şəklindədir. Burada muhataba ta'sının sakin olması mümkün deyil, çünki iki sakin bir araya gəlir və içtima-i sakineyn yaranır. Buna görə ta hərfi sakin ola bilməz. Eyni zamanda ta hərfi alamətdir və alamət olan hərf silinməz. Bu səbəbdən ta ilə nun arasına bir nun hərfi daxil edildikdən sonra iki nun idqam olunub və ضَرَبْتُنَّ forması yaranıb.