Birlik basamağı 1-dən 9-a qədər olan yüzlük ədədlər

101 Sayı

  1. 100 "mietun-mie" sayısının tək rəqəmlər mərtəbəsində 1 rəqəmi sadə şəkildə olarsa, 100 və ya onun qatları olan 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800 və 900 sayıları öz qaydasına uyğun olaraq madudu ilə birlikdə deyildikdən sonra tək rəqəmlər mərtəbəsi də tək rəqəmli şəkildə istifadə olunduğu kimi ya yalnız müfrəd olaraq, ya da vahidun və ya vahidetun sayı maduda sifət kimi vav bağlayıcısı ilə böyük sayıya birləşdirilir.
  2. "Zeyd 101 insan gördü" dedikdə, böyük say olan 100 sayı obyekt olur və madud olan "insan" sözü muzafun ileyh kimi cərr edilir. Buna 1 kitab da əlavə edəcəyik və kiçik say olan 1 sayı da vav bağlayıcısı ilə "insanan" şəklində gəlir. Yəni etdiyimiz şey 100 + 1 insan deməkdir. Məsələyə baxaq;

رَأَى زَيْدٌ مِائَةَ إِنْسَانٍ وَ إِنْسَانًا

Zeyd 101 insan gördü

Bu misalda böyük say olan hissə bildiyimiz yüzlük sayılardakı kimi izafətdən ibarətdir və buna 1 dənə də əlavə etmək istədikdə, say əvəzinə madudun müfrəd mənsub halını gətirməliyik. 

قَرَأَ زَيْدٌ مِائَةَ كِتَابٍ وَ كِتَابًا

Zeyd 101 kitab oxudu

*Misallardakı böyük say olan "mie" sayısının i'rabı cümlədəki mövqeyə görədir, yuxarıdakı misallarda məful mövqeyində olduğu üçün fətha ilə i'rablanıb. Aşağıda rafa və cərr halına da misal verilib;

جَاءَ مِائَةُ عَامِلٍ وَ عَامِلاً

101 kişi işçi gəldi

مَرَرْتُ بِمِائَةِ عَامِلٍ وَ عَامِلاً فِي الْمَصْنَعِ

Fabrikdə 101 işçiyə rast gəldim

Müfrəd Mənsub Bağlayıcı Müfrəd Məcrur İ'rablar
كِتَابًا وَ كِتَابٍ مِائَةُ
قَلَمًا وَ قَلَمٍ مِائَةَ
دَفْتَرًا وَ دَفْتَرٍ مِائَةِ

102 Sayı

  1. Yuxarıda qeyd olunan 100 + 1 sayındakı qaydalar 102 sayında da keçərlidir. 101 deyərkən 1 olan sayını necə müfrəd mənsub gətiririksə, bu sayını təsniyə etsək, tək rəqəmlər mərtəbəsini 2 etmiş olarıq. 101 sayında 1 sayını vermək üçün madudun müfrəd mənsub halını istifadə edərkən, 102 sayında isə 100 sayısına əlavə olaraq vav bağlayıcısı ilə 2 sayını vermək üçün madudu təsniyə edirik. Mənsub halda olduğu üçün təsniyə əlaməti ya hərfi ilə olur.

قَرَأَ زَيْدٌ مِائَةَ كِتَابٍ وَ كِتَابَيْنِ

Zeyd 102 kitab oxudu

*Misallardakı böyük say olan "mie" sayısının i'rabı cümlədəki mövqeyə görədir, yuxarıdakı misallarda məful mövqeyində olduğu üçün fətha ilə i'rablanıb. Aşağıda rafa və cərr halına da misal verilib;

جَاءَ مِائَةُ عَامِلٍ وَ عَامِلَيْنِ

102 kişi işçi gəldi

مَرَرْتُ بِمِائَةِ عَامِلٍ وَ عَامِلَيْنِ فِي الْمَصْنَعِ

Fabrikdə 102 işçiyə rast gəldim

Müfrəd Mənsub Bağlayıcı Müfrəd Məcrur İ'rablar
كِتَابَيْنِ وَ كِتَابٍ مِائَةُ
قَلَمَيْنِ وَ قَلَمٍ مِائَةَ
دَفْتَرَيْنِ وَ دَفْتَرٍ مِائَةِ

103 Sayı

  1. Yuxarıda 101 və 102 sayısında 100 sayını qeyd etdikdən sonra madudun tək və iki formalarını gətirdik. Yüzlük sayılarda tək rəqəmlər mərtəbəsində 1 və 2-dən başqa 4, 5, 6, 7, 8, 9 olduqda 100 və qatları olan "mietani, selasumieti, erbaumieti, hamsumieti, sittumieti, seb'umieti, semanimieti və tis'amieti" madudsuz deyildikdən sonra tək rəqəmlər mərtəbəsindəki sayılar vav bağlayıcısı ilə gəlir və madud cəmi məcrur olur
  2. "Zeyd 203 kitab oxudu" demək istəsək, əvvəlcə 200 sayını mieteyni (mənsubluqdan dolayı) kimi tələffüz edirik və vav bağlayıcısı ilə kiçik sayını maduda cins baxımından əks şəkildə gətiririk. Yəni kitab sözü müzekkər olduğu üçün vav bağlayıcısından sonra "selasete kutubin" sözlərini qeyd etməliyik.
  3. 100 sayı və qatları mudafdır, madud isə muzafun ileyhdır
  4. 200 sayından "mietani" mudaf olduğu zaman nun düşür, mənsub olarkən bilindiyi kimi "mieteyni" olur

قَرَأَ زَيْدٌ مِائَةَ وَ ثَلاَثَةَ كُتُبٍ

Zeyd 103 kitab oxudu

جَاءَ مِائَةُ وَ ثَلاَثَةُ عَامِلٍ

103 kişi işçi gəldi

مَرَرْتُ بِمِائَةِ وَ ثَلاَثَةِ عَامِلٍ فِي الْمَصْنَعِ

Fabrikdə 103 işçiyə rast gəldim

Cəmi Məcrur Tək Rəqəm Bağlayıcı İ'rablar
كُتُبٍ ثَلاَثَةُ وَ مِائَةُ
أَقْلاَمٍ ثَلاَثَةَ وَ مِائَةَ
دَفَاتِرَ ثَلاَثَةِ وَ مِائَةِ

201 Sayı

  1. 201 sayını əldə etmək üçün 101 sayındakı formadan istifadə edirik. Təbii ki, yüz sayını təsniyə olaraq "mietani, mieteyni və ya mietey" formasında edirik. 

قَرَأَ زَيْدٌ مِائَتَيْ كِتَابٍ وَ كِتَابًا

Zeyd 201 kitab oxudu

جَاءَ مِائَتَانِ عَامِلٍ وَ عَامِلاً

201 kişi işçi gəldi

مَرَرْتُ بِمِائَتَيْ عَامِلٍ وَ عَامِلاً فِي الْمَصْنَعِ

Fabrikdə 201 işçiyə rast gəldim

Müfrəd Mənsub Bağlayıcı Müfrəd Məcrur İ'rablar
كِتَابًا و كِتَابٍ مِائَتَانِ
قَلَمًا و قَلَمٍ مِائَتَيْ
دَفْتَرًا و دَفْتَرٍ مِائَتَيْ

202 Sayı

  1. 202 sayını əldə etmək üçün 102 sayındakı formadan istifadə edirik. Təbii ki, yüz sayını təsniyə olaraq "mietani, mieteyni və ya mietey" formasında və madudu da təsniyə olaraq götürürük. 

قَرَأَ زَيْدٌ مِائَتَيْنِ كِتَابٍ وَ كِتَابَيْنِ

Zeyd 202 kitab oxudu

جَاءَ مِائَتَانِ عَامِلٍ وَ عَامِلَيْنِ

202 kişi işçi gəldi

مَرَرْتُ بِمِائَتَيْنِ عَامِلٍ وَ عَامِلَيْنِ فِي الْمَصْنَعِ

Fabrikdə 202 işçiyə rast gəldim

Təsniyə Mənsub Bağlayıcı Müfrəd Məcrur İ'rablar
كِتَابَيْنِ و كِتَابٍ مِائَتَانِ
قَلَمَيْنِ و قَلَمٍ مِائَتَيْ
دَفْتَرَيْنِ و دَفْتَرٍ مِائَتَيْ

203 Sayı

  1. 203 sayını əldə etmək üçün 103 sayındakı formadan istifadə edirik. Təbii ki, yüz sayını təsniyə olaraq "mietani, mieteyni və ya mietey" formasında götürürük. 

قَرَأَ زَيْدٌ مِائَتَيْنِ وَ ثَلاَثَةَ كُتُبٍ

Zeyd 203 kitab oxudu

جَاءَ مِائَتَانِ وَ ثَلاَثَةُ عُمَّالٍ

203 kişi işçi gəldi

مَرَرْتُ بِمِائَتَيْنِ وَ ثَلاَثَةِ عُمَّالٍ فِي الْمَصْنَعِ

Fabrikdə 203 işçiyə rast gəldim

Cəmi Məcrur Tək Rəqəm Bağlayıcı İ'rablar
كُتُبٍ ثَلاَثَةُ وَ مِائَتَانِ
أَقْلاَمٍ ثَلاَثَةَ وَ مِائَتَيْ
دَفَاتِرَ ثَلاَثَةِ وَ مِائَتَيْ

Buraya qədər 101, 102, 103 və 201, 202, 203 sayıları verildi. Aşağıda bu cədvəllərin qısa xülasəsi yer alır. 

١٠١ 101 مِائَةَُِ كِتَابٍ وَ كِتَابًا
١٠٢ 102 مِائَةَُِ كِتَابٍ وَ كِتَابَيْنِ
١٠٣ 103 مِائَةَُِ وَ ثَلاَثَةُ كُبُبٍ
٢٠١ 201 مِائَتَانِ كِتَابٍ وَ كِتَابًا
٢٠٢ 202 مِائَتَانِ كِتَابٍ وَ كِتَابَيْنِ
٢٠٣ 203 مِائَتَانِ وَ ثَلاَثَةُ كُبُبٍ

Bundan sonra tək rəqəmlər mərtəbəsinə 4, 5, 6, 7, 8 və 9 saylarını və yüzlər mərtəbəsini də 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 olaraq dəyişəcəyik və digər sayıları əldə edəcəyik. .x3-dən .x9-a qədər olan sayılarda cəmi məcrur gələn madud ilə tək rəqəmlər mərtəbəsindəki say cins baxımından ziddir. Aşağıdakı misallarda müzekkər olan "kitab" sözünü istifadə etdiyimiz üçün 3-dən 9-a qədər olan tək rəqəmlər mərtəbəsi diqqət etsəniz ta-i tenislidir. Diqqət edilməli məqam odur ki, hələ onlar mərtəbəsinə keçməmişik.

104-dən 109-a qədər Sayılar
🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 Ərəbcədə Sayılar › Birlik basamağı 1-dən 9-a qədər olan yüzlük ədədlər
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!