Aksam-ı Semaniye / 8 Bölüm

Özündə 3 əsas hərf olan feilinin birinci əsas hərfinə faul feil, ikinci əsas hərfinə eynul feil və üçüncü əsas hərfinə lamul feil deyilir. Əksamu səmaniyyə feilinin 8 hissədə incələndiyini bildirir.

1. Sülasi Mücerred Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olmayan üç hərfli feillərə deyilir. Məsələn; نَصَرَ "nasara-kömək etdi" kimi.

2. Sülasi Mücerred Qeyri-Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olan üç hərfli feillərə deyilir. Məsələn; وَعَدَ "veade-vəd etdi" kimi.

3. Rübai Mücerred Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olmayan dörd hərfli feillərə deyilir. Məsələn; دَحْرَجَ "dəhrəcə-yuvarlatdı" kimi.

4. Rübai Mücerred Qeyri-Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olan dörd hərfli feillərə deyilir. Məsələn; وَسْوَسَ "vəsvəsə-pıçıldadı" kimi.

5. Sülasi Məzid Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olmayan sülasi məzid feillərə deyilir. Məsələn; أَكْرَمَ "əkrəmə-ikram etdi" kimi.

6. Sülasi Məzid Qeyri-Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olan sülasi məzid feillərə deyilir. Məsələn; أَوْعَدَ "evadə-vəd etdirdi" kimi.

7. Rübai Məzid Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olmayan rübai məzid feillərə deyilir. Məsələn; تَدَحْرَجَ "tədəhrəcə-yuvarlandı" kimi.

8. Rübai Məzid Qeyri-Salim; Əsas hərflərində həmzə, ilət hərfi (elif, vav, ya) və təkrarlanan hərf (təd'if hərfi) olan rübai məzid feillərə deyilir. Məsələn; تَوَسْوَسَ "təvəsvəsə-vəsvəsələndi" kimi.

نَصَرَ Sülasi Mücerred Salim

وَعَدَ Sülasi Mücerred Qeyri-Salim

دَحْرَجَ Rübai Mücerred Salim

وَسْوَسَ Rübai Mücerred Qeyri-Salim

أَكْرَمَ Sülasi Məzid Salim

أَوْعَدَ Sülasi Məzid Qeyri-Salim

تَدَحْرَجَ Rübai Məzid Salim

تَوَسْوَسَ Rübai Məzid Qeyri-Salim