Rübai Mücerredə Mülhak Olan Bablar Haqqında

Aşağıdakı altı bab (Havkale, beytera, cehvera, ‘asyera, celbebe, selka) üçün rübai mücərrədə mülhəq bablar deyilir. Bu bablardan danışarkən, məzi formasından gələn aşağıdakı mövzunlarla və ya məzdarları ilə istifadə edə bilərik. Məsələn; Havkale babı və ya fev'âle babı.

فَوْعَلَ	حَوْقَلَ
فَيْعَلَ	بَيْطَرَ
فَعْوَلَ	جَهْوَرَ
فَعْيَلَ	عَثْيَرَ
فَعْلَلَ	جَلْبَبَ
فَعْلَى	سَلْقَى

Rübai mücərrədə ilhak olunan babların 6 bab olması bəzi alimlərin fikrinə görədir. Bəzi alimlərə görə isə rübai mücərrədə ilhak olunan bablar 8 ədəddir. زَلَزَلَ və قَلْنَسَ babları bəzi alimlərə görə sülasi mücərrədə ilhakdır. Amma görünən odur ki, bütün hərfləri əsldir və rübai mücərrəd baba aiddir.

فَعْلَلَ	قَلْنَسَ
فَعْلَلَ	زَلَزَلَ

Qeyd olunan 6 babın rübai mücərrəd deyil, rübaiyə mülhəq sayılmasının səbəbi, quruluşlarında əlavə bir hərfin olmasıdır. Bir sözün bu 6 babdan gəlməsi və əlavə hərfin olması üçün əlamət; bu əlavə hərf çıxarıldıqda mənanın dəyişməməsidir.

İlhakın mənası; İlhak olunan feilinin (havkale) məzdarının, ona başqa bir feil ilhak olunan feilinin (dehrace) məzdarlarının hərflərinin sayının və tələffüzünün bərabər olmasıdır. Məsələn; Mülhəq olan fellərdən حَقَلَ feilinin məzdarı حَوْقَلَةٌ kəlməsi ilə, mülhəqun bih olan fellərdən دَحْرَجَ feilinin məzdarı دَحْرَجَةٌ kəlməsinin tələffüzü bir-birinə bərabər olduğuna görə حَقَلَ feilinin دَحْرَجَ feilinə ilhak olunması caizdir. حَوْقَلَةً məzdarında olan əlavə vav hərfi حَقَلَ feilində də eyni yerdə istifadə olunub və حَوْقَلَ kimi tələffüz edilib.

Məzi feil	دَحْرَجَ	حَقَلَ
Məzdar	دَحْرَجَةٌ	حَوْقَلَةٌ