Öz maddəsi və heyəti (hərfləri və hərəkələri) baxımından say və növə (çeşidə) dəlalət etmədən yalnız əməl (hədəs) üzərinə dəlalət edib əvvəlində əlavə (artıq) bir mim hərfi olmayan ləfzə mimsiz məsdər deyilir. Bu məsdərlər sarfçılar arasında çuxur məsdər kimi də adlandırılır.
Sülasi mücərrəd bütün babların mimsiz məsdərləri səmaidir, yəni eşitmə əsaslıdır. Heç bir qiyasi formulu yoxdur. Ərəblərdən eşidilərək qeydə alınır və istifadə olunur. Buna görə də müxtəliflik göstərir. Bu səbəbdən mimsiz məsdərləri ya əzbərləməliyik, ya da lüğətə baxmalıyıq.
Aşağıdakı cədvəllərdə sülasi mücərrədlərdən gələn bütün mimsiz məsdərləri görəcəyik.
| Məsdəri فَعْلاً vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| Mənası |
Mazi |
Məsdər |
Mənası |
| kömək etdi |
نَصَرَ |
نَصْرًا |
kömək etmək |
| və'd etdi |
وَعَدَ |
وَعْدًا |
və'd etmək |
| satdı |
بَاعَ |
بَيْعًا |
satmaq |
| atdı |
رَمَى |
رَمْيًا |
atmaq |
| rədd etdi |
رَدَّ |
رَدًّا |
rədd etmək |
| yedi |
أَكَلَ |
أَكْلاً |
yemək |
| anladı |
فَهِمَ |
فَهْمًا |
anlamaq |
| varis oldu |
وَرِثَ |
رِثَةً |
varis olmaq |
| qorxdu |
خَافَ |
خَوْفًا |
qorxmaq |
| həyalı oldu |
قَنِيَ |
قَنْيًا |
həyalı olmaq |
| toxundu |
مَسَّ |
مَسًّا |
toxunmaq |
| əmin oldu |
أًمِنَ |
أَمَانَةً |
əmin olmaq |
| Məsdəri فَعَلاً vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| sevinci oldu |
فَرِحَ |
فَرَحًا |
sevinmək |
| sızlandı |
وَجِعَ |
وَجَعًا |
sızlanmaq |
| şaşı oldu |
عَوِرَ |
عَوْرًا |
şaşı olmaq |
| kor oldu |
عَمِيَ |
عَمْيًا |
kor olmaq |
| quruldu |
شَلَّ |
شَلَلاً |
qurulmaq |
| boyun əydi |
خَدِئَ |
خَدَأً |
boyun əymək |
| Məsdəri فُعْلَنَةً vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| mavi oldu |
زَرِقَ |
زُرْقَةً |
mavi olmaq |
| esmer oldu |
سَمِرَ |
سُمْرَةً |
esmer olmaq |
| boz oldu |
كَهِبَ |
كُهْبَةً |
boz olmaq |
| Məsdəri فِعَالًا vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| imtinа etdi |
أَبَى |
إِبَاءً |
imtina etmək |
| qorxub qaçdı |
نَفَرَ |
نِفَارًا |
qorxub qaçmaq |
| uzaq oldu |
جَمَحَ |
جِمَاحًا |
uzaq olmaq |
| qorxub qaçdı |
شَرَدَ |
شِدَادًا |
qorxub qaçmaq |
| qaçdı |
أَبَقَ |
سَمِرَ |
qaçmaq |
| Məsdəri فَعَلاَنًا vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| dolaşdı |
جَالَ |
جَوَلاَنًا |
dolaşmaq |
| ətrafında dolaşdı |
طَافَ |
طَوَفَانًا |
ətrafında dolaşmaq |
| qaynadı |
غَلَى |
غَلَيَانًا |
qaynamaq |
| Məsdəri فُعَالًا vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| öskürdü |
سَعَلَ |
سُعَالاً |
öskürmək |
| ishal oldu |
مَشَى |
مُشَاءً |
ishal olmaq |
| Məsdəri فَعِيلاً vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| kişnədi |
صَهَلَ |
صَهِيلاً |
kişnəmək |
| anırdı |
نَهَقَ |
نَهِيقًا |
anırmaq |
| köçdü |
رَحَلَ |
رَحِيلاً |
köçmək |
| yürüdü |
زَمَلَ |
زَمِيلاً |
yürümək |
| Məsdəri فُعُولاً vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| oturdu |
قَعَدَ |
قُعُودًا |
oturmaq |
| keçdi |
مَرَّ |
مُرُورًا |
keçmək |
| səhər etdi |
غَدَا |
غُدُوًّا |
səhər etmək |
| oyalandı |
أَزَحَ |
أُزُوحًا |
oyalanmaq |
| Məsdəri فُعُولَةً və ya فَعَالَةً vəznindən gələn sülasi mücərrəd mazi feilər |
| asan oldu |
سَهُلَ |
سُهُولَةً |
asan olmaq |
| səxavətli oldu |
كَرُمَ |
كَرَامَةً |
səxavətli olmaq |
| gözəl oldu |
حَسُنَ |
حَسَانَةً |
gözəl olmaq |
| gözəl oldu |
جَمُلَ |
جَمَالَةً |
gözəl olmaq |
| zərif oldu |
ظَرُفَ |
ظَرَافَةً |
zərif olmaq |
| səhərlədi |
صَبُحَ |
صَبَاحَةً |
səhərləmək |
Cədvəllərdə gördüyümüz müxtəlif bablar sülasi mücərrəd feil üçün mimsiz məsdər formalarıdır. Qeydə alınmayan bablar və ya məlum olduğu halda başqa babdan da gələ biləcək feilər var. Bu mövzu qiyasi "sistemli" olmadığı üçün, əsasən eşitmə əsaslı olduğu üçün ərəblərdən eşidilib qeydə alınanlar təxminən bu kimidir.