Muzari Fel

Ərəbcədə muzari feil adətən indiki və geniş zamanı, çox nadir hallarda isə gələcək zamanı ifadə edir. Bir feilinin muzari feil olduğunu anlamaq üçün aldığı əlavə hərflərə baxılır. Muzaraat hərfləri dediyimiz əlif, nun, ya və te hərfləri mazi feilinin əvvəlinə birləşir.

خَرَجَ çıxdı	فَتَحَ açdı	عَلِمَ bildi	Mazi
يَخْرُجُ çıxır	يَفْتَحُ açır	يَعْلَمُ bilir	Muzari

Sülasi mücərrəd mazi feillərin muzari formaları 3 fərqli vəzində olur. Mazi feillərdə olduğu kimi, muzari feillərdə də yalnız ayn əl-feil hərəkəsi dəyişir. Aşağıdakı cədvəldə 3 fərqli muzari vəzinin zamir cədvəlinə görə çəkimləri verilib, diqqətlə baxın.

Mazisi sülasi olan Muzari Feil Vəziləri
Cəm	İkil	Tək	Zamirlər
يَفْعُلُونَ يَفْعَلُونَ يَفْعِلُونَ	يَفْعُلَانِ يَفْعَلَانِ يَفْعِلَانِ	يَفْعُلُ يَفْعَلُ يَفْعِلُ	Müzekker Qayıb 1. Şəxs Kişi
يَفْعُلْنَ يَفْعَلْنَ يَفْعِلْنَ	تَفْعُلَانِ تَفْعَلَانِ تَفْعِلَانِ	تَفْعُلُ تَفْعَلُ تَفْعِلُ	Müənnəs Qayıbə 3. Şəxs Qadın
تَفْعُلُونَ تَفْعَلُونَ تَفْعِلُونَ	تَفْعُلَانِ تَفْعَلَانِ تَفْعِلَانِ	تَفْعُلُ تَفْعَلُ تَفْعِلُ	Müzekker Muxatab 2. Şəxs Kişi
تَفْعُلْنَ تَفْعَلْنَ تَفْعِلْنَ	تَفْعُلَانِ تَفْعَلَانِ تَفْعِلَانِ	تَفْعُلِينَ تَفْعَلِينَ تَفْعِلِينَ	Müənnəs Muxataba 2. Şəxs Qadın
نَفْعُلُ نَفْعَلُ نَفْعِلُ	Nəfs-i Mütəkəllim Meal Qeyr 1. Cəm Şəxs	أَفْعُلُ أَفْعَلُ أَفْعِلُ	Nəfs-i Mütəkəllim Vahdə 1. Tək Şəxs

Diqqət edilməli olan ən vacib məqam, bəzi 3 hərfli feillərin əvvəlində bu sadalanan 4 muzaraat hərfinin əslində olması və bu kimi feillərin muzari feil hesab edilib səhvə yol verilməsidir. Bunu anlamaq üçün edilməli olan, muzaraat hərfi atıldıqdan sonra qalan hərflərin feilin mənasını saxlayıb-saxlamadığını yoxlamaqdır. Əgər məna pozulursa, o hərf feilin əsas hərfidir, muzaraat hərfi deyil. Məsələləri araşdırın.

يَئِسَ	تَفَلَ	أَكَلَ	نَدِمَ
ümidsiz oldu	tüpürdü	yedi	peşman oldu
Cədvəldə 4 mazi feilin əvvəlində 4 fərqli muzaraat hərfi var kimi görünür. Bu hərflər muzaraat hərfi deyil, sülasi mücərrəd feillərin əsas hərfləridir.

Mazisi sülasi olan və 3 fərqli vəzinə malik olan muzari məlum feillərin məchul vəzini yalnız bir babda يُفْعَلُ "yufalu" şəklində olur.

Məchul Muzari Feil Vəzini

Cəm	İkil	Tək	Zamirlər
يُفْعَلُونَ	يُفْعَلَانِ	يُفْعَلُ	Müzekker Qayıb 1. Şəxs Kişi
يُفْعَلْنَ	تُفْعَلَانِ	تُفْعَلُ	Müənnəs Qayıbə 3. Şəxs Qadın
تُفْعَلُونَ	تُفْعَلَانِ	تُفْعَلُ	Müzekker Muxatab 2. Şəxs Kişi
تُفْعَلْنَ	تُفْعَلَانِ	تُفْعَلِينَ	Müənnəs Muxataba 2. Şəxs Qadın
نُفْعَلُ	Nəfs-i Mütəkəllim Meal Qeyr 1. Cəm Şəxs	أُفْعَلُ	Nəfs-i Mütəkəllim Vahdə 1. Tək Şəxs