1.3 Tam və naqis fellər

ثُمَّ إِعْلَمْ أَنَّهُ لا بُدَّ لِكُلِّ فِعْلٍ مِنْ مَرْفُوعٍ

ثُمَّ sonra (fiilin müteaddi və lazım fel olaraq iki yerə bölündüyünü və müteaddi felin də; bir mefulə müteaddi, iki mefulə müteaddi və üç mefulə müteaddi olduğunu bildikdən sonra); إِعْلَمْ bil ki; أَنَّهُ şübhəsiz ki vəziyyət belədir; لا بُدَّ qaçılmazdır, لِكُلِّ فِعْلٍ hər fel üçün, مِنْ مَرْفُوعٍ merfu olma halından.

Mətnin Ümumi Mənası; Fel 3 hissəyə bölünür. 1.Lazım fel, 2.Müteaddi fel və 3.Tam və Nakıs fellərdir. Lazım və müteaddi fellər öyrənildikdən sonra bil ki, hər fel üçün merfu olmaqdan qaçış yoxdur. (yəni istər tam olsun, istər nakıs olsun, merfu bir failə və ya ismə ehtiyac vardır)

1. Lazım Fel; Failin etdiyi fel özündə qalır. Misal; نَامَ زَيْدٌ “Zeyd yatdı” kimi.

2. Müteaddi Fel; Failin etdiyi fel bir mefulə keçir. Misal; فَتَحَ زَيْدٌ الْبَابَ “Zeyd qapını açdı” kimi.

3. Tam və Nakıs Fel; Əgər ifadə cümlə baxımından tamdırsa, tam feldir. Misal; عَلِمَ اللهُ “Allah bilir” kimi. Əgər cümlə baxımından natamamdırsa, nakıs feldir. Misal; كَانَ زَيْدٌ “Zeyd ...’dir” kimi. Zeydin haqqında mansub bir xəbərə ehtiyacımız var. Məsələn, Zeydin xəstə olduğunu demək istəyiriksə; كَانَ زَيْدٌ مَرِيضًا “Zeyd xəstədir” deyərək ifadəni cümlə baxımından natamamlıqdan qurtara bilərik.