Cəmi çeşidləri

Cəmi isimlər, cəmi müzəkkər salim, cəmi müənnəs salim və cəmi təksir (qırıq cəmlər, qaydasız cəmlər, cəmi mükəssir) olmaqla 3 hissədə araşdırılır.

Cəmi Müzəkkər Salim

Müfrəd müzəkkər bir ismin sonuna rafa halında ـونَ və nəsb və ya cərr halında isə ـينِ şəkilçiləri əlavə olunmaqla yaranan isimlərə cəmi müzəkkər salim isimlər deyilir. 

مُسْلِمِينَ	مُسْلِمِينَ	مُسْلِمُونَ	مُسْلِمٌ
Cərr	Nəsb	Raf	Müfrəd

Cəmi müzəkkər salimlərin i'rabı hərflə olur. Raf halında ـونَ, nəsb və ya cərr halında isə ـينِ şəkilçiləri ilə i'rablanırlar.

Raf Hali	مُدَرِّسُونَ	جَاءَنِى
Nəsb Hali	مُدَرِّسِينَ	رَأَيْتُ
Cərr Hali	بِمُدَرِّسِينَ	مَرَرْتُ

Cəmi Müənnəs Salim

Müfrəd müənnəs bir ismin sonuna اتٌ şəkilçisinin əlavə olunması ilə yaranan cəmi isimlərə cəmi müənnəs salim deyilir. Cəmi müənnəs salim isimlərin i'rabı hərəkə ilə olur. Raf halında dammə, nəsb və cərr hallarında isə kəsrə ilə i'rablanırlar.

Raf Hali	مُسْلِمَاتٌ	جَاءَنِى
Nəsb Hali	مُسْلِمَاتٍ	رَأَيْتُ
Cərr Hali	بِمُسْلِمَاتٍ	مَرَرْتُ

Cəmi Təksir

Müfrəd sözün forması dəyişdirilərək əldə olunur. Qaydaya əsaslanmadığı üçün xüsusi olaraq əzbərlənməsi lazımdır. Bu forma dəyişməsində hərf və ya hərəkə artırıla və ya azaldıla bilər. Yəni tamamilə yeni bir forma yaranır.

Müfrəd	Cəmi Təksir
إِمْرَأَةٌ	نِسَاءٌ
يَوْم	أَيَّام
عَامِل	عُمَّال
مَاءٌ	مِيَاه

Cəmi təksirlərin i'rabı tam hərəkə ilə aparılır. Yəni raf halında dammə, nəsb halında fəthə, cərr halında isə kəsrə ilə olur. 

Raf Hali	عُمَّالٌ	جَاءَنِى
Nəsb Hali	عُمَّالاً	رَأَيْتُ
Cərr Hali	بِعُمَّالٍ	مَرَرْتُ