Məchul Əcvəf Fel
Ecvef feilinin (öncə malum üçün قَالَ feilindən danışılmışdı) məchul forması üçün belə deyirsən: قِيلَ – "deyildi" deyirsən. Bu قِيلَ feilinin əsli قُوِلَ şəklindədir. قُوِلَ feilindəki kaf hərfinin damməsi vav hərfinin kəsrəsindən əvvəl ağır gəldiyinə görə kaf hərfi sakinləşdirildi və vavın kəsrəsi kaf hərfinə köçürüldü. Feil قِولَ oldu. Beləliklə kaf hərfi kəsrəli, vav hərfi isə sakin oldu. Sonra vav hərfi ya hərfinə çevrildi və feil قِيلَ oldu. Çünki vav sakin olanda və ondan əvvəlki hərf kəsrəli olarsa, vav ya hərfinə çevrilir. Hərəkətli vav isə sözün sonunda yerləşəndə və ondan əvvəlki hərf kəsrəli olarsa, vav ya hərfinə çevrilir. Məsələn: غَبِىَ – "anlayışı az oldu" feilinin əsli غَبِوُ şəklindədir. Hərəkətli vav sözün sonunda və ondan əvvəlki hərf kəsrəli olduğu üçün vav ya hərfinə çevrilir və غَبِىَ olur. Bu feil غَبَاوَة – "anlayışsızlıq" məstərindən götürülüb. غَبَاوَة – idrakın əksidir, yəni anlayışsızlıqdır. Eyni şəkildə, دُعِىَ – "dua olundu" məchul feili də دَعَى feilinin məchuludur. دُعِىَ feilinin əsli دُعِوُ şəklindədir. Hərəkətli vav sözün sonunda və ondan əvvəlki hərf kəsrəli olduğu üçün vav ya hərfinə çevrilir və دُعِىَ olur.
Metnin ümumi mənası:
Ecvef məchul (malumu قَالَ olan feil üçün) olan bir feil üçün قِيلَ deyirsən. Bu قِيلَ feilinin əsli قُوِلَ feilidir. قُوِلَ feilində kaf hərfinin damməsi, kəsrəli vavdan əvvəl ağır gəldiyinə görə kaf hərfi sakinləşdirilmişdir və vavın kəsrəsi kaf hərfinə köçürülmüşdür. Bu halda kaf hərfi kəsrəli, vav hərfi isə sakin olur. Sonra vav hərfi ya hərfinə çevrilir. Çünki vav sakin olanda və ondan əvvəlki hərf kəsrəli olarsa, vav ya hərfinə çevrilir. Hərəkətli vav isə sözün sonunda yerləşəndə və ondan əvvəlki hərf kəsrəli olarsa, vav ya hərfinə çevrilir. Məsələn: دُعِىَ məchul feilidir, bu feilinin əsli دُعِوُ şəklindədir. Hərəkətli vav, ondan əvvəlki hərf kəsrəli olduğu üçün ya hərfinə çevrilir.