12. Hərf-i Tarif və Elif-Lâm
İsimlərin müəyyən olduğunu, yəni tanınan şeylər olduğunu bildirmək üçün isimlərin əvvəlinə elif-lam "el" şəkilçisi əlavə olunur. Bu elif-lam şəkilçisinə həmçinin marifə şəkilçisi və ya elif-lam maddəsi də deyilir.
|
مِصْبَاحٌ misbahun lampa |
بَيْتٌ beytun ev |
قَلَمٌ kalemun qələm |
قَلَمٌ "qələm" və بَيْتٌ "ev" və مِصْبَاحٌ "lampa" dedikdə qeyri-müəyyən, istənilən bir qələm, ev və lampadan danışırıq. Bu isimlərin əvvəlinə elif-lam şəkilçisi əlavə olunduqda marifə olurlar, yəni tanınan bir qələm, ev və lampa nəzərdə tutulur. Belə nekire "qeyri-müəyyən" isimlərin əvvəlinə elif-lam "müəyyənlik şəkilçisi" əlavə olunduqda sonundakı nunlar düşür və dammə hərəkəsi yaranır.
|
اَلْمِصْبَاحُ el-misbahu tanınan bir lampa |
اَلْبَيْتُ el-beytu tanınan bir ev |
اَلْقَلَمُ el-kalemu tanınan bir qələm |
قَلَمٌ "qələm" və بَيْتٌ "ev" və مِصْبَاحٌ "lampa" kimi əvvəlində müəyyənlik şəkilçisi "elif-lam" olmayan, sonunda tənvin olan qeyri-müəyyən isimlərə nekire isim deyilir. اَلْقَلَمُ "müəyyən bir qələm" və اَلْبَيْتُ "müəyyən bir ev" və اَلْمِصْبَاحُ "müəyyən bir lampa" kimi əvvəlində müəyyənlik şəkilçisi olan, tanınan isimlərə isə marifə isim deyilir.